« فكذلك » مطلوب بودن مىباشد .
كذلك لم تكن . . . مطلوبيّته . . . يحكم بلزومه . . . و من هنا . . . و انّه انّما يكون مطلوبا الخ :
ضمير در « لم تكن » به فرع بودن و در « مطلوبيّته » به خروج و در « يحكم » به عقل و در « بلزومه » به خروج و در « انّه » و در « يكون » به شرب خمر برگشته و مشاراليه « هنا » تقرير و توضيح در مسئلهء خروج مىباشد .
و لم يكن الاضطرار اليه . . . و الّا فهو على ما هو عليه من الحرمة و ان كان العقل يلزمه الخ : ضمير در « اليه » و ضمير « هو » اوّلى به شرب خمر و دوّمى به ماء موصوله كه « من الحرمة » بيانش بوده و ضمير فاعلى در « يلزمه » به عقل و ضمير مفعولىاش به مكلّف برگشته و مقصود از « الّا » يعنى « ان لم يكن الاضطرار اليه بسوء الاختيار » مىباشد .
الى ما هو اهمّ . . . من تركه . . . فيه اعظم فمن ترك الاقتحام فيما يؤدّي الخ : ضمير « هو » و ضمير در « تركه » و در « فيه » به ماء موصوله به معناى شرب خمر و در « ترك » به « من » موصوله و در « يؤدّى » به ماء موصوله به معناى عمل مثلا خوردن مشروب تا به حدّ معتاد شدن بهگونهاى كه اگر نخورد ، هلاك مىشود برمىگردد .
او شرب الخمر لئلا يقع . . . منهما فيصدق انّه تركهما و لو بتركه ما لو فعله لادّى . . . الى احدهما : ضمير در « يقع » به « من » موصوله و در « منهما » به هلاكت نفس و شرب خمر و در « انّه » و ضمير فاعلى در « تركهما » و در « بتركه » و ضمير فاعلى در « فعله » به مكلّف و ضمير مفعولى در « تركهما » به هلاكت نفس و شرب خمر و ضمير مفعولى در « فعله » و در « لادّى » به ماء موصوله به معناى اقتحام و در « احدهما » به هلاكت نفس و شرب خمر برمىگردد .
يكون العمد اليها بالعمد الى اسبابها و اختيار تركها . . . و هذا يكفى . . . و ان كان . . . عمّا هو الخ : ضمير در « اليها » و در « اسبابها » و در « تركها » به افعال توليدى و در « كان » به شرب خمر و ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى هلاكت نفس و در « يكفى » به مشاراليه « هذا » كه قدرت بر اسباب داشتن بوده برمىگردد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 785
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٧٨٥