رمضان ، مصحّح براى مستحب بودن اين روزه علاوه بر وجوبش نخواهد بود . زيرا بنا بر قول به امتناع ، تعدّد جهت موجب تعدّد معنون نشده تا اجتماع دو حكم جايز باشد . بلكه تنها يك حكم كه عبادت از وجوب بوده ، وجود خواهد داشت . يعنى روزهء روز اوّل ماه رمضان فقط واجب بوده و امر استحبابى متوجّه به آن به خاطر انطباقش با عنوان حسن ( روزهء اوّل ماه ) تنها موجب تأكيد وجوب شده و روزهء روز اوّل ماه رمضان ، واجب مؤكّد خواهد بود . بنابراين ، نمىتوان امر استحبابى را حقيقتا اسناد به روزهء اوّل ماه رمضان به خاطر انطباقش با روزهء اوّل ماه داد و نه به نحو مجازى به اينكه گفته شود ؛ امر استحبابى حقيقتا به عنوان روزهء روزه اول ماه تعلّق گرفته و مجازا اسناد به روزهء اوّل ماه رمضان داده مىشود .
ب : عنوان حسن ( روزهء اوّل ماه ) متّحد و منطبق با روزهء اوّل ماه رمضان بوده و قائل به اجتماع بود . در اين صورت ، چون تعدّد جهت موجب تعدّد معنون بوده ، مصحّح براى مستحب بودن روزهء اوّل ماه رمضان علاوه بر وجوبش بوده و دو طلب جمع خواهد شد .
يعنى استحباب حقيقتا منسوب به صوم روزهء اوّل ماه بوده و مجازا به صوم روزهء اوّل ماه رمضان اسناد داده شده و مانعى ندارد روزهء اين روز به جهت روزهء اوّل ماه رمضان بودنش ، واجب و به جهت عنوان روزهء روز اوّل ماه بودن ، مستحبّ باشد .
ج : عنوان حسن ( روزهء اوّل ماه ) ملازم با روزهء اوّل ماه رمضان بوده و قائل به اجتماع بود .
در اين صورت نيز مثل قول به اتّحاد عنوان يعنى مثل بند « ب » خواهد بود .
د : عنوان حسن ( روزهء اوّل ماه ) ملازم با روزهء اوّل ماه رمضان بوده و قائل به امتناع بود . در اين صورت ، روزهء اوّل ماه رمضان فقط واجب بوده و مجازا مستحبّ اقتضايى خواهد بود .
يعنى روزهء اوّل ماه رمضان ملاك استحباب را دارد بهگونهاى كه اگر واجب نبود ، مستحب مىبود .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 767
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٧٦٧