350 - توضيح و شرح عبارت « و لا يخفى انّه لا يكاد . . . و المجاز فتفطّن » چيست ؟ ( و لا يخفى انّه . . . و المجاز فتفطّن )
ج : مىفرمايد : در قسم اوّل از عبادات مكروهه كه بدل نداشت مثل روزهء روز عاشورا كه متّحد با يك عنوان حسن يا ملازم با عنوان حسن ( مخالفت با بنى اميّه ) بود ، گفته شد كه دو طلب با هم جمع شدهاند . طلب فعل و طلب ترك . يعنى هم تركش مطلوب و هم فعلش مطلوب بود ولى از آنجا كه تركش ارجح بوده ، بنابراين ، تركش اختيار شده و مكروه شده است . آيا در عبادات مستحبّهاى كه متّحد با يك عنوان حسن يا ملازم با عنوان حسن ( روزهء اوّل ماه ) بوده نيز مىتوان گفت دو طلب با هم جمع شدهاند . مثلا روزهء روز اوّل ماه رمضان واجب بوده و متّحد با روزهء روز اوّل ماه يا ملازم با آنكه عنوان حسن بوده شده است . آيا مىتوان گفت ؛ روزهء اوّل ماه رمضان واجب بوده زيرا روزهء ماه رمضان بوده و مستحب نيز بوده زيرا متّحد يا ملازم با عنوان روزهء روز اوّل ماه مىباشد و در نتيجه دو طلب ( طلب وجوبى و طلب استحبابى ) در روزهء روز اوّل ماه رمضان جمع شده است يا نمىتوان مانند قسم اوّل در عبادات قائل به جمع دو طلب شد ؟
مصنّف مىفرمايد : بايد مسئله را با توجه به اينكه عنوان حسن عنوان منطبق يا ملازم بوده و نيز قائل به امتناع يا اجتماع بوده بررسى كرد .
الف : عنوان روزهء اوّل ماه ( عنوان حسن ) متّحد و منطبق با روزهء اوّل ماه رمضان بوده و قائل به امتناع اجتماع باشيم . در اين صورت ، انطباق عنوان حسن بر روزهء اوّل ماه
هامش
شىء متلازم . ولى اگر عنوان را متّحد با عبادت بدانيم ، گفته شد ؛ در اينجا نيز حمل بر ارشاد به اكثر ثواب مىشود . يعنى عنوان بودن با جماعت در واقع از مخصّصات و مشخصات بوده كه بيانگر زياد شدن ثواب اين فرد از نماز نسبت به ثواب نفس الامرى مىباشد . يعنى عنوان بودن با جماعت ، از عناوينى بوده كه سازگار زياد با طبيعت مأمور بها واجب بوده و موجب مزيت و ثواب بيشتر آن مىشود .