خصوصيّات فرديّهء ديگرى كه سازگار با روح عبادت بوده ، بيشتر شود مثل تشخّصش به خصوصيّت در مسجد بودن ( نماز در مسجد ) و با خصوصيّت فرديّهء ديگرى مثل در حمّام بودن ( نماز در حمّام ) كه سازگار با روح نماز نبوده ، كمتر شود . بنابراين ، نهى در عبادت متشخّص به خصوصيّت ناسازگار مثل نهى از نماز در حمّام ، به جهت پيدا شدن نقصان در مزيّت و ثواب نفس الامرى طبيعت بوده و اين نهى در واقع ارشاد است به ساير افرادى كه نقصان در آن نبوده و ثواب بيشتر از اين فرد متشخّص به خصوصيّت ناسازگار ( نماز در حمّام ) مىباشد . بنابراين ، مقصود فقيهان كه فرمودهاند كراهت در عبادات به معناى اقلّ ثواب بودن آنها بوده نيز همين معنا مىباشد .
346 - اشكالى كه به تفسير اقلّ ثواب بودن كراهت در عبادات در قول فقيهان شده چه بوده و نظر يا جواب مصنّف چيست ؟ ( و لا يرد عليه . . . كونه اكثر ثوابا )
ج : مىفرمايد : اشكال شده « 1 » كه اگر كراهت در عبادات به معناى اقلّ ثواب بودن باشد آنوقت ؛ بايد هر عبادتى را مكروهه دانست . به عبارت ديگر ، هر فرد از نمازى را كه ثوابش نسبت به فرد ديگر كمتر بوده مثلا نماز در خانه نسبت به نماز در مسجد و نيز نماز در مسجد محلّ نسبت به نماز در مسجد جامع و همهء نمازها در هر مكانى نسبت به نماز در مسجد النّبى ، نمازهاى مكروهه باشند . « 2 » زيرا ثوابش از فرد ديگر كمتر است . « 3 » چنان كه بايد نماز واجبى را كه در مكان معمولى ( نماز در خانه ) خوانده مىشود را نيز مستحبّ
هامش
( 1 ) - صاحب فصول در « الفصول الغرويّة / 143 » اين اشكال را وارد كرده است كه اگر كراهت به معناى اقلّ ثواب باشد ، دو اشكال پيش مىآيد .
( 2 ) - اشكال اوّل است .
( 3 ) - و حال آنكه نماز در اين مكانها يا نماز واجب بوده اگر نماز واجب در آنها خوانده شود يا نماز مستحبّ بوده اگر نماز مستحبّى در آنها خوانده شود .