الخ : ضمير در « انّه » و در « يرجع » به نهى در قسم سوّم و در « اليه » به قسم دوّم و در « مخصّصاته » و « مشخّصاته » به فرد متّحد با عنوان آخر برگشته و مقصود از « الاتّحاد » اتّحاد عبادت مثلا نماز با عنوان بودن در موضع تهمت بوده و ضمير در « اختلافها » به مخصّصات برمىگردد .
بما ذكرناه انّه . . . مطلقا و فى هذا القسم . . . فيها . . . يكون . . . مطلقا على نحو الحقيقة :
ضمير مفعولى در « ذكرناه » به ماء موصوله به معناى تقرير برگشته و در « انّه » به معناى شأن بوده و در « فيها » به عبادات و در « يكون » به امر استحبابى برگشته و مقصود از هر دو « مطلقا » اعمّ از قول به جواز و امتناع و مقصود از « هذا القسم » قسم سوّم مىباشد .
كذلك . . . فيما كان ملاكه ملازمتها لما هو مستحبّ . . . معه . . . انّه . . . هاهنا : ضمير در « ملاكه » به امر استحبابى و در « ملازمتها » به عبادت و ضمير « هو » و در « معه » به ماء موصوله به معناى عنوان برگشته و در « انّه » به معناى شأن بوده و مشاراليه « كذلك » به نحو حقيقت و مشاراليه « هاهنا » قسم سوّم مىباشد .
الّذى لا بدل له انّما يؤكّد ايجابه لا انّه يوجب استحبابه و لو بالعرض و المجاز : ضمير در « له » به فعل واجب و در « يؤكّد » به انطباق عنوان و در « ايجابه » به واجب و در « انّه » و « يوجب » به انطباق عنوان و در « استحبابه » به فعل واجب برگشته و مقصود از « و لو بالعرض و المجاز » يعنى « و لو كان ايجاب الاستحباب بالعرض و المجاز » مىباشد .
و كذا فيما لازم مثل هذا العنوان فانّه لو لم يؤكّد . . . لما يصحّح و منها . . . يعدّون من اتى الخ : ضمير در « لازم » به واجب و در « فانّه » و « لم يؤكّد » و در « يصحّح » به امر استحبابى و در « منها » به وجوه و در « يعدّون » به اهل عرف و در « اتى » به « من » موصوله برگشته و مقصود از « هذا العنوان » عنوان راجح مىباشد .
فاذا امر المولى عبده . . . و نهاه . . . به . . . فلو خاطه . . . عدّ . . . و فيه مضافا . . . بانّه ليس الخ :
ضمير در « عبده » و ضمير فاعلى در « نهاه » به مولى و ضمير مفعولىاش و ضمير فاعلى در
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 756
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٧٥٦