انقدح بذلك انّه . . . على كونه امرا به . . . عليه . . . عليه : مشاراليه « بذلك » متفاوت بودن غرض بوده و ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و در « كونه » به امر به امر و در « به » به شىء و در هر دو « عليه » به امر به شىء برمىگردد .
اذا ورد امر . . . بعد الامر به قبل امتثاله فهل يوجب تكرار . . . او تأكيد . . . و البعث . . . به ؟
مقصود از « امر » امر دوّم و مقصود از « الامر » امر اوّل بوده و ضمير در « به » به شىء و در « امتثاله » به « الامر » امر اوّل و در « يوجب » به امر يعنى امر دوّم و در « به » به « الامر » امر اوّل برگشته و كلمهء « تأكيد » عطف بر « تكرار » بوده و كلمهء « البعث » عطف بر « الامر الاوّل » مىباشد .
هو التّأكيد . . . يتعلّق . . . تقييد لها . . . و لو كان . . . منهما الخ : ضمير « هو » به « قضيّة اطلاق » و در « يتعلّق » به طلب و در « لها » به طبيعت و در « كان » به تقييد و در « منهما » به امر اوّل و امر دوّم برمىگردد .
و ان كان هو . . . لا تأكيده . . . هو . . . عنها . . . كانت مسبوقة بمثلها . . . هناك الخ : ضمير « هو » اوّلى به « المنساق » و در « تأكيده » به طلب و ضمير « هو » دوّمى به ظاهر و در « عنها » و در « كانت » و در « بمثلها » به هيئت برگشته و مشاراليه « هناك » امر بعد از امر مىباشد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
270 - اشكال مطرح شده بر نظر مصنّف نسبت به تفصيل و امكان تخيير بين اقلّ و اكثر در جايى كه هريك از اقلّ و اكثر مستقلّا مقصود مولى بوده چيست ؟ ( ان قلت هبه . . . لا من اجزائه )
ج : مىفرمايد : متشكل مىگويد : آرى ، سخن شما در تخيير بين اقلّ و اكثر در جايى كه تحقّق اكثر ، تحقّق يكباره و دفعى صورت گيرد و در واقع فقط يك وجود داشته باشد ، اكثر نيز محصّل غرض بوده و همچون اقلّ و عدل آن مىباشد . مثل كشيدن خط بلند مستقيمى كه يكدفعه و بدون فاصله كشيده شود . ولى سخن شما صحيح نيست در جايى