و لزوم التّفكيك بين الوجوبين . . . لا ينافى . . . الواقعيّين و انّما ينافى . . . الفعليّين : كلمهء « لزوم » مبتدا و اضافه به بعدش شده و خبرش كلمهء « لا ينافى » بوده و ضمير در « لا ينافى » و در « ينافى » به لزوم تفكيك برگشته و مقصود از « الوجوبين » وجوب مقدّمه و وجوب ذى المقدّمه بوده و مقصود از « الواقعيّين » وجوب ذو المقدّمه با وجوب مقدّمه در عالم واقع و مقصود از « الفعليّين » وجوب ظاهرى ذو المقدّمه و مقدّمه مىباشد .
هى الملازمة المطلقة حتى فى المرتبة الفعليّة . . . بالاصل بذلك . . . بطلانها . . . ما ذكرنا . . .
و ما اتى منهم بواحد خال الخ : ضمير « هى » به دعوى برگشته و مقصود از « الملازمة المطلقة » ملازمهء در عالم واقع و در ظاهر بوده و مقصود از « بالاصل » اصل عدم وجوب مقدّمه و مشار اليه « بذلك » تفكيك بين وجوبين بوده و ضمير در « بطلانها » به ملازمه برگشته و مقصود از ماء موصوله در « ما ذكرنا » مطالب مقدّماتى كه در شش امر آمده بوده مىباشد و ضمير در « منهم » به افاضل برگشته و كلمهء « ما » در « ما اتى » نافيه بوده و مقصود از « بواحد » دليل واحد مىباشد .
إحالة ذلك . . . انّه اقوى . . . اذا اراد شيئا له مقدّمات اراد . . . لو التفت اليها : مشار اليه « ذلك » ملازمه بوده و ضمير در « انّه » به وجدان و در هر دو « اراد » و در « التفت » به انسان و در « له » به « شيئا » كه مقصود از آن ، ذى المقدّمه بوده و در « اليها » به مقدّمات برگشته و جملهء « له مقدّمات » كه خبر مقدّم و مبتداى مؤخّر بوده ، صفت براى « شيئا » مىباشد .
ربّما يجعلها . . . مثله و يقول مولويّا . . . فى كونه . . . و انّه حيث تعلقت ارادته بايجاد عبده الاشتراء : ضمير فاعلى در « يجعلها » به انسان و ضمير مفعولىاش به مقدّمات و در « مثله » به « شيئا » و در « يقول » به انسان و در « كونه » به خطاب داخل شو و در « ارادته » و « عبده » به انسان برگشته و ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و كلمهء « مولويّا » صفت براى مفعول مطلق محذوف يعنى « يقول قولا مولويّا » بوده و كلمهء « ايجاد » اضافه شده به « عبد » كه فاعلش بوده و آنهم اضافه به ضمير شده و كلمهء « اشتراء » مفعول براى « ايجاد » مىباشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 419
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٤١٩