انجام دهد .
فيما كانت . . . فيبتنى على . . . و عدمه بخلاف ما لو قيل بعدمها و فيه اوّلا انّه . . . تكون مبنيّة عليه : ضمير در « فيبتنى » به اجتماع وجوب و حرمت و عدم اجتماع وجوب و حرمت در مقدّمه و در « عدمه » به جواز اجتماع امر و نهى و در « بعدمها » به ملازمه و در « فيه » به ثمره قرار دادن اجتماع وجوب و حرمت و در « انّه » به مورد مقدّمهء محرّمه يا اجتماع وجوب و حرمت و در « تكون » به ثمره و در « عليه » به جواز اجتماع امر و نهى برگشته و مقصود از « فيه اوّلا » يعنى « و الاشكال فيه الخ » مىباشد .
لما اشرنا اليه غير مرّة انّ الواجب ما هو . . . فيكون على الملازمة : ضمير در « اليه » به ماء موصوله برگشته كه « انّ الواجب الخ » كه در اصل « من انّ الواجب الخ » بوده بيانش مىباشد و ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى عمل و در « فيكون » به مورد مقدّمهء محرّمه برگشته و مقصود از « الملازمة » ملازمه بين نهى از شىء با فساد آن مىباشد .
غير صورة الانحصار به و فيها . . . لها لذلك . . . و عدمه لا دخل له . . . و عدمه اصلا : ضمير در « به » به محرّم و در « فيها » به صورت انحصار و در « لها » به مقدّمه و در « عدمه » اوّلى به اجتماع و در « له » به اجتماع و عدم اجتماع و در « عدمه » دوّمى به توصّل جستن برگشته و مشاراليه « لذلك » مزاحمت يعنى مزاحمت ملاك اقوى با قوى و اهمّ با مهم مىباشد .
فانّه يمكن التّوصّل بها ان كانت توصّليّة . . . و عدم جواز التّوصّل بها ان كانت . . . او بعدمه : ضمير در « فانّه » به معناى شأن بوده و همهء ضمائر مؤنّث به مقدّمه و ضمير در « بعدمه » به وجوب مقدّمه برگشته و كلمهء « عدم » عطف به « يمكن التّوصّل » كه خبر براى « فانّه » بوده مىباشد و بهتر بود عبارت را چنين مىآورد : « و لا يمكن التّوصّل الخ » و يا « و لا يجوز التّوصّل الخ » .
و جواز التّوصّل بها . . . بالجواز كذلك . . . او بعدمه . . . بها و عدمه جوازه . . . بعدمه : ضمير در هر دو « بها » به مقدّمه و در هر دو « بعدمه » به وجوب و در « جوازه » به توصّل برگشته و
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 398
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٩٨