برگشته و مقصود از « المجامع » يعنى جمع شده و منطبق شده و مقصود از « الاوّل » مقدّمه بودن ترك خاصّ بوده و مقصود از « رفع التّرك المجامع معه تارة » يعنى رفع ترك خواندن نمازى كه موصله به ازالهء نجاست نبوده و به بيان ديگر ، خواندن نماز و مقصود از « مع التّرك المجرّد اخرى » يعنى ترك خواندن نماز كه موصل به ازالهء نجاست نبوده و به بيان ديگر ، نه نماز خوانده و نه ترك ازالهء نجاست كرده مىباشد .
حرمة الشّيء الى ما يلازمه فضلا عمّا يقارنه احيانا فهم لا بدّ ان لا يكون الملازم . . .
حكمه لا ان يكون محكوما بحكمه : ضمير فاعلى در « يلازمه » و در « يقارنه » به ماء موصوله به معناى مصداق و فرد و ضمير مفعولىاشان به شىء كه مقصود از آن ، نقيض ترك صلاة ( رفع ترك صلاة ) بوده و ضمير در هر دو « حكمه » به شىء برمىگردد .
و هذا بخلاف الفعل فى الثّانى فانّه بنفسه يعاند التّرك المطلق و ينافيه : مشاراليه « هذا » ملازم نبودن فعل صلاة براى نقيض ترك صلاة بوده و مقصود از « الثّانى » قول به وجوب مطلق مقدّمه بوده و ضمير در « فانّه » و « بنفسه » و « يعاند » و ضمير فاعلى در « ينافيه » به « الفعل » فعل صلاة و ضمير مفعولى در « ينافيه » به ترك واجب يعنى ترك صلاة برمىگردد .
لا ملازم لمعانده و منافيه فلو لم يكن عين ما يناقضه . . . مفهوما : كلمهء « لا » عاطفه بوده و عبارت را عطف به « يعاند التّرك » كرده يعنى « فانّه بنفسه ليس ملازما لمعانده الخ » و ضمير در « لمعانده » و « منافيه » بر ترك مطلق و ضمير در « لم يكن » به فعل و ضمير فاعلى در « يناقضه » به ماء موصوله به معناى رفع و ضمير مفعولىاش به ترك مطلق برگشته و كلمهء « مفهوما » تميز نسبت براى « لم يكن الخ » مىباشد .
لكنّه متّحد معه عينا و خارجا فاذا كان التّرك . . . يكون الفعل الخ : ضمير در « لكنّه » به فعل و در « معه » به « ما يناقضه » يعنى رفع ترك فعل برگشته و مقصود از « التّرك » ترك فعل يعنى ترك صلاة بوده و مقصود از اتّحاد عينى و خارجى ، اتّحاد مصداقى مىباشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 366
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٦٦