« ترتّب » ترتّب واجب اهمّ يعنى ازالهء نجاست كه ذى المقدّمه بوده بر اتيان به نماز مىباشد .
فلا يكون تركها مع ذلك واجبا فلا يكون فعلها منهيّا عنه فلا تكون فاسدة : ضمير در « تركها » و در « فعلها » و در « تكون » به عبادت يعنى نماز برگشته و مشاراليه « ذلك » نبودن ترتّب مىباشد .
بما حاصله انّ فعل الضّدّ و ان لم يكن نقيضا للتّرك الواجب مقدّمة . . . الّا انّه لازم لما هو الخ : ضمير در « حاصله » به ماء موصوله به معناى تقرير و بيان و در « لم يكن » و در « انّه » به « فعل الضّدّ » كه مقصود نماز كه واجب مهمّ بوده و ضمير « هو » به ماء موصوله به معناى عمل برگشته و كلمهء « مقدّمة » تمييز نسبت براى « ان لم يكن الخ » بوده ، يعنى اگرچه نماز خواندن به عنوان مقدّمه ، نقيض براى ازالهء نجاست نمىباشد و مقصود از « التّرك الواجب » نيز واجب اهمّ مثلا ازالهء نجاست مىباشد .
ان نقيض ذاك التّرك الخاصّ رفعه و هو اعمّ من الفعل و التّرك الآخر المجرّد : ضمير در « رفعه » به ترك خاصّ و ضمير « هو » به « رفعه » رفع ترك خاصّ برگشته و مقصود از « التّرك الخاصّ » ترك نماز مقيّد به قيد ايصال مىباشد يعنى ترك نمازى كه مكلّف به دنبالش ازالهء نجاست كند و مقصود از « الفعل » انجام عبادت يعنى نماز و مقصود از « التّرك الآخر المجرّد » يعنى ترك نماز كه به دنبالش ازالهء نجاست هم نباشد . به عبارت ديگر ، هم نماز را نخواند و هم ازالهء نجاست نكند .
و هذا يكفى . . . و الّا لم يكن الفعل المطلق محرّما فيما اذا كان التّرك المطلق واجبا :
ضمير در « يكفى » به « هذا » كه مشاراليهاش ، ملازم بودن فعل ضدّ با عملى كه از افراد نقيض بوده برگشته و مقصود از « الفعل المطلق » يعنى خواندن نماز و مقصود از « التّرك المطلق » يعنى ترك نمازى كه موصله نبوده مىباشد .
لانّ الفعل ايضا ليس نقيضا للتّرك لانّه امر وجودىّ و نقيض التّرك انّما هو رفعه : ضمير در « ليس » و در « لانّه » به « الفعل » كه مقصود از آن ، فعل ضدّ يعنى خواندن نماز بوده و ضمير
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 364
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٦٤