« مطلقا » موصله بودن و موصله نبودن مىباشد .
و ذلك . . . بين وجوبه . . . مقدّماته . . . بها اليه . . . بها . . . و حصوله : ضمير در « وجوبه » و « مقدّماته » و « اليه » و « حصوله » به واجب و در هر دو « بها » به مقدّمه برگشته و مشاراليه « ذلك » جواز تصريح به ارادهء مقدّمهء موصله و مراد نبودن غير موصله و قبح تصريح به مطلوب نبودن مطلق مقدّمه يا مطلوب نبودن مقدّمهء موصله بوده و كلمهء « حصوله » عطف به « مجرّد التّوصل » كه خبر براى « انّ » بوده مىباشد .
فلا جرم . . . بها اليه و حصوله معتبرا فى مطلوبيّتها فلا تكون . . . انفكّت عنه : ضمير در « بها » و در « مطلوبيّتها » و در « تكون » و در « انفكّت » به مقدّمه و در « اليه » و در « حصوله » كه عطف به « التّوصل » كه خبر براى « يكون » بوده و در « عنه » به واجب برگشته و كلمهء « معتبرا » خبر براى « يكون » مىباشد .
بانّ من يريد شيئا به مجرد حصول شىء آخر لا يريد اذا وقع مجرّدا عنه : ضمير در « يريد » به من موصوله برگشته و مراد از « شيئا » مقدّمه و مراد از « شىء آخر » واجب و ذو المقدّمه بوده و ضمير فاعلى در « يريده » به « من » موصوله و ضمير مفعولىاش و ضمير در « وقع » به « شيئا » و در « عنه » به « شىء آخر » برمىگردد .
و يلزم منه . . . وقوعه . . . بحصوله . . . من كلامه . . . مقامه : ضمير در « منه » به صريح وجدان و در « وقوعه » به « شيئا » مقدّمه و در « بحصوله » به شىء ديگر و در « كلامه » و « مقامه » به صاحب فصول برمىگردد .
بما لا مزيد عليه . . . دلّ . . . ما اذا ترتّب عليها الواجب . . . هناك مانع عن وجوبه : ضمير در « عليه » به ماء موصوله به معناى بيان و در « دلّ » به عقل و در « عليها » به ماء موصوله به معناى مقدّمه و در « وجوبه » به مطلق مقدّمه برگشته و مشاراليه « هناك » حكم عقل به وجوب مطلق مقدّمه از باب ملازمه مىباشد .
كما اذا كان . . . مصاديقه . . . فعلا . . . حينئذ فى مطلقها . . . اختصاصه بالمقيّد بذلك منها :
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 326
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٣٢٦