و قصدها كذلك لا يكاد يكون . . . بها فانّه فاسد . . . ليس بموقوف عليه . . . له : ضمير در « قصدها » و « بها » به مقدّمه و در « يكون » به « قصدها » قصد مقدّمه و در « فانّه » به توهّم و در « ليس » و در « عليه » به عنوان مقدّميّت و در « له » به واجب برگشته و مشاراليه « كذلك » به عنوان مقدّميّت مىباشد .
هو نفس المعنونات بعناوينها الاوّليّة . . . تكون علّة لوجوبها : ضمير « هو » به مقدّمه برگشته و تذكيرش به اعتبار خبر يعنى كلمهء « نفس » است كه اگر به معناى شخص باشد ، مذكر بوده و ضمير در « بعناوينها » و در « لوجوبها » به معنونات و در « تكون » به مقدّمه برمىگردد .
الامر الرّابع . . . يتبع . . . اليه . . . و لا يكون مشروطا بارادته : مقصود از « الامر الرّابع » امر چهارم از امور ششگانه بوده و ضمير در « يتبع » به وجوب مقدّمه و در « اليه » به تابع بودن و در « لا يكون » به وجوب مقدّمه و در « بارادته » به ذى المقدّمه برمىگردد .
كما يوهمه . . . قال . . . تسليمها انّما تنهض دليلا . . . عليها . . . لا يخفى على من اعطاها . . .
الخ : ضمير مفعولى در « يوهمه » به مشروط بودن وجوب مقدّمه به اراده كردن ذو المقدّمه و در « قال » به صاحب معالم و در « تسليمها » و « تنهض » به حجّت و در « عليها » به مقدّمه و در « لا يخفى » به مشروط بودن و ضمير فاعلى در « اعطاها » به « من » موصوله و ضمير مفعولىاش به حجّت برگشته و كلمهء « دليلا » تمييز مىباشد .
بانّ نهوضها . . . و ان كان نهوضها . . . لم يكن الخ : ضمير در هر دو « نهوضها » به حجّت و در « لم يكن » به « نهوضها » برمىگردد .
و هل يعتبر فى وقوعها . . . ان يكون الاتيان بها . . . بها . . . كما يظهر ممّا نسبه . . . بحثه :
ضمير در « وقوعها » و در هر دو « بها » به مقدّمه و در « يظهر » به معتبر بودن و ضمير مفعولى در « نسبه » به ماء موصوله به معناى بيان و در « بحثه » به شيخ علّامه انصارى برگشته و
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 286
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٢٨٦