ب : اگر هم بپذيريم ؛ وجود دو امر و طريق متمّم جعل بتواند رافع اشكال باشد ولى در بحث تعبّدى و توصّلى در تصحيح و توجيه معتبر بودن قصد قربت در عبادات گفته شد كه اصلا چنين امر دوّمى وجود ندارد . « 1 » به بيان ديگر ، چنين امر دوّمى در عبادات در هيچيك از ادلّهء احكام وجود ندارد . يعنى آنچه كه وجود داشته ، آن است كه يك امر وجود دارد . مثلا يك امر صادر شده و مىفرمايد :
« أَقِيمُوا الصَّلاةَ » *
و امر ديگر كه بفرمايد : « اجعل صلاتك مع قصد امتثال امره الاوّل » وجود ندارد . در اينجا نيز يك امر وجود دارد كه مىفرمايد :
« إِذا قُمْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ وَ أَيْدِيَكُمْ إِلَى الْمَرافِقِ
» ولى امر ديگرى علاوه بر اين امر اوّلى كه بفرمايد : « اجعل وضوءك به قصد القربة » يا بفرمايد : « افعل وضوءك به قصد امتثال امره الاوّل » وجود ندارد . بلكه در قرآن و روايات فقط يك امر وجود دارد كه اگر هم تكرار شده ، تكرار و تأكيد همان امر اوّل مىباشد . « 2 »
هامش
ايديكم الى المرافق » به آنها تعلّق بگيرد و امر دوّم بفرمايد : اين اعمال و پيكرهها با قصد امتثال امر اوّلشان اتيان شوند . مضافا اينكه امر دوّمى نيز خودش موضوعيّت نداشته تا قصد امر آن موجب عبادى شدن آنها شود ، بلكه امر متمّمى و براى ارشاد به امتثال امر اوّل اين اعمال مىباشد .
( 1 ) - « نهاية الاصول 1 / 703 ، 704 ، پرسش و پاسخ 609 و 610 با پاورقى مربوطه » .
( 2 ) - يعنى امر دوّم و متمّم جعل ، مجرّد فرض بوده و چنين چيزى در ادلّهء احكام اعمّ از قرآن و روايات وجود ندارد .