140 - چرا ثواب مترتّب بر انجام مقدّمات را در روايات از باب ترتّب ثواب بر انجام خود مقدّمات ندانسته و روايات را حمل بر دو مورد ياد شده بايد كرد ؟ ( و ذلك لبداهة . . . القرب و البعد )
ج : مىفرمايد : دليل چنين حملى روشن است زيرا موافقت امر غيرى به لحاظ موافقت با امر غيرى كردن نه به لحاظ آنكه موافقت امر غيرى ، شروع در اطاعت امر نفسى بوده ، موجب قرب به خداوند نمىشود ، چنان كه مخالفت امر غيرى نيز به لحاظ مخالفت خود امر غيرى و نه آنكه شروع در عصيان امر نفسى باشد ، موجب بعد از خداوند نمىشود تا استحقاق ثواب يا عقاب داشته باشد . زيرا استحقاق ثواب و عقاب از تبعات قرب و بعد بوده كه با اطاعت يا مخالفت امر غيرى به لحاظ امر غيرى بودن حاصل نمىشود . « 1 »
141 - اشكالى كه بر مترتّب نبودن ثواب و عقاب بر موافقت و مخالفت امر غيرى و موجب قرب و بعد نبودن موافقت و مخالفت امرى شده چيست ؟ ( اشكال و دفع امّا الاوّل . . . اتيانها به قصد القربة )
ج : مىفرمايد : وقتى گفته شد ؛ بر موافقت و مخالفت امرى غيرى به لحاظ خودش ، ثواب و عقاب مترتّب نبوده و صدق اطاعت امر مولى برآن نشده و موجب قرب و بعد نمىشود چگونه است كه بر انجام بعضى از مقدّمات و امتثال امر آنها مثل طهارتها سهگانهء وضوء ، غسل و تيمّم ، ثواب مترتّب شده و صدق اطاعت امر مولى برآن شده و انجام آنها داراى
هامش
رابعا : حمل روايات بر چنين معنايى ، خلاف ظاهر آنها بوده و دليلى برآن نمىتواند باشد مگر قول به بعث استقلالى نداشتن مقدّمه . حال آنكه بنا بر قول به ملازمه و وجوب شرعى ، چنين بعثى وجود دارد ، يا لااقلّ نسبت به اينگونه اعمال و مقدّمات كه گفته شد ؛ به دليل مصالحى ، شارع بخواهد تحريك بيشترى در مخاطبين ايجاد شود ، چنين بعثى وجود داشته و هيچ منع عقلى نيز در تعلّق بعث استقلالى به مقدّمات وجود ندارد .
( 1 ) - جواب اين سخن در « ثانيا » پاورقى قبلى گذشت .