نه حقيقى مىباشد .
كما مرّ هاهنا : ضمير در « مرّ » به صحّت تقييد مفاد هيئت به شرط برگشته و مشار اليه « هاهنا » واجب مشروط مىباشد .
هذا اذا كان هناك اطلاق : مشار اليه « هذا » تمسّك به اطلاق هيئت براى دفع شكّ و اثبات واجب نفسى و مشار اليه « هناك » مفاد صيغهء امر مىباشد .
امّا اذا لم يكن : يعنى « اذا لم يكن هناك اطلاق » .
فلا بدّ من الاتيان به : ضمير در « به » به واجب مشكوك به نفسى و غيرى برمىگردد .
بما احتمل كونه شرطا له فعليّا : ضمير در « كونه » به واجب مشكوك به نفسى و غيرى يعنى مقدّمهاى كه وجوبش مشكوك به نفسى و غيرى بوده و در « له » به ماء موصوله كه به معناى ذى المقدّمه بوده برمىگردد .
للعلم بوجوبه : ضمير در « وجوبه » به واجب يعنى مقدّمهاى كه مشكوك به نفسى و غيرى بوده برمىگردد .
و ان لم يعلم جهة وجوبه : ضمير در « وجوبه » به واجب مشكوك به نفسى و غيرى برگشته و مقصود از « جهة وجوبه » اينكه نفسى بوده يا غيرى است و كلمهء « ان » وصليّه مىباشد .
و الّا : يعنى « و ان لم يكن التّكليف بما احتمل كونه شرط له فعليّا » يعنى اگر تكليف به واجب و ذىالمقدّمهاى كه اين مقدّمهء مشكوك ، شرط براى آن بوده ، فعلى نباشد .
فلا : يعنى « فلا يلزم الاتيان به » .
لصيرورة الشّكّ فيه بدويّا : كلمهء « الشّكّ » اسم براى « صيرورة » و خبرش كلمهء « بدويّا » بوده و ضمير در « فيه » به مفهوم « الّا » يعنى تكليف به واجب مشكوك ، فعلى نبوده برمىگردد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 235
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٢٣٥