و حقيقتها لا بواسطة مفهومها : ضمير در « حقيقتها » و « مفهومها » به اراده برمىگردد .
و ذلك واضح : مشار اليه « ذلك » مراد بودن فعل به واسطهء تعلّق حقيقت اراده و نه به واسطهء مفهوم طلب مىباشد .
لا يعتريه ريب : ضمير مفعولى در « يعتريه » به « ذلك » برگشته و كلمه « ريب » فاعل آن مىباشد .
ففيه انّ مفاد الهيئة الخ : ضمير در « ففيه » كه خبر مقدّم بوده به « ما قيل » برگشته و عبارت « انّ » با اسم و خبرش ، مبتداى مؤخّر و اين عبارت ، جواب براى « امّا » مىباشد .
مرّت الاشارة اليه : ضمير در « اليه » به مفاد هيئت برمىگردد .
ليس الافراد بل هو الخ : ضمير در « ليس » و ضمير « هو » به مفاد هيئت برمىگردد .
كما عرفت تحقيقه الخ : ضمير در « تحقيقه » به مفاد هيئت برمىگردد .
و لا يكاد يكون الخ : ضمير در « يكون » به مفاد هيئت برمىگردد .
و الّذى يكون بالحمل الشّائع طلبا : ضمير در « يكون » اسم و به « الّذى » كه با ما بعدش عطف تفسيرى « فرد الطّلب الحقيقىّ » بوده برگشته و خبر « يكون » كلمهء « طلبا » مىباشد .
و الّا : يعنى « و ان كان مفاد الهيئة فرد الطّلب الحقيقىّ » .
لما صحّ انشائه بها : ضمير در « انشائه » به فرد طلب حقيقى و در « بها » به هيئت برمىگردد .
ضرورة انّه الخ : ضمير در « انّه » به فرد طلب حقيقى برمىگردد .
يكون هو السّبب لانشائه : ضمير « هو » به فرد طلب حقيقى و در « انشائه » به طلب برمىگردد .
كما يكون غيره : ضمير در « يكون » به سبب و در « غيره » به فرد طلب حقيقى برمىگردد .
و اتّصاف الفعل الخ : كلمهء « اتّصاف » مبتدا و اضافه به بعدش شده و خبرش جملهء « لا ينافى » بوده و اين عبارت ، جواب از قسم دوّم استدلال شيخ مبنى بر حصر مطلوبيت فعل به واسطهء طلب حقيقى مىباشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 232
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٢٣٢