« انّه » به « وجوبه » برمىگردد .
و هذا ايضا : مشار اليه « هذا » مقدّمه براى واجب نفسى بودن يعنى واجب غيرى بودن مىباشد و مقصود از « ايضا » همچون مقدّمه بودن واجب نفسى براى امر مطلوبى در واقع كه منافات با نفسى بودن آن ندارد مىباشد .
الّا انّه لا دخل له فى ايجابه الغيرىّ : ضمير در « انّه » و « له » به معنون به عنوان نيكو بودن و در « ايجابه » به واجب برگشته و كلمهء « الغيرىّ » صفت « ايجابه » مىباشد .
و لعلّه مراد من فسّرهما : ضمير در « لعلّ » به بيان و ملاك ياد شده و ضمير فاعلى در « فسّرهما » به « من موصوله » و ضمير مفعولى « هما » به واجب نفسى و غيرى برمىگردد .
بما امر به لنفسه : ضمير در « به » و « لنفسه » به ماء موصوله به معناى واجب برگشته و اين عبارت ناظر به واجب نفسى است .
و ما امر به لاجل غيره : ضمير در « به » به و « غيره » به ماء موصوله به معناى واجب برگشته و اين عبارت ، تفسير واجب غيرى است .
فلا يتوجّه عليه الخ : ضمير در « عليه » به بيان و تفسير ياد شده برمىگردد .
بانّ جلّ الخ : جار و مجرور « بانّ جلّ الخ » متعلّق به « الاعتراض » مىباشد .
ان يكون الخ : ضمير در « يكون » به « جلّ الواجبات » برمىگردد .
فانّ جلّها الخ : ضمير در « جلّها » به واجبات نفسى برمىگردد .
هى خارجه عن حقيقتها : ضمير « هى » به غايات و در « حقيقتها » به واجبات نفسى برمىگردد .
ثم انّه لا اشكال فيما اذا علم باحد القسمين : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و ضمير نايب فاعلى در « علم » به ماء موصوله به معناى واجب برگشته و مقصود از « القسمين » واجب نفسى و غيرى مىباشد .
انّه نفسىّ او غيرىّ : ضمير در « انّه » به واجب برمىگردد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 230
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٢٣٠