لكنّه : ضمير در « لكنّه » اسم آن و به معناى شأن بوده و خبرش جمله « لا يخفى الخ » مىباشد .
لا يخفى انّ الدّاعى لو كان هو محبوبيّته كذلك الخ : كلمه « الدّاعى » اسم « انّ » و ضمير « هو » اسم « كان » و به « الدّاعى » و ضمير در « محبوبيّته » كه خبر « كان » بوده به واجب برگشته و جمله « كان الخ » شرط براى « لو » و جوابش « كان الواجب الخ » بوده و جملهء « لو كان الخ » خبر « انّ » و « انّ » با اسم و خبرش تأويل به مصدر رفته و فاعل براى « لا يخفى » مىباشد .
اى بما له من الفائدة المترتّبة عليه : كلمه « اى » تفسيريّه و ما بعدش ، تفسير « كذلك » بوده و ضمير در « له » و « عليه » به واجب برگشته و كلمه « من » با ما بعدش بيان ماء موصوله مىباشد .
فانّه لو لم يكن وجود هذه الفائدة لازما : ضمير در « فانّه » به معناى شأن و اسم « انّ » و كلمهء « وجود هذه الفائدة » اسم « يكن » و كلمهء « لازما » خبر و جمله « لم يكن الخ » جمله شرط و جمله « لما دعى الخ » جواب « لو » كه با شرط و جوابش ، خبر براى « فانّه » مىباشد .
لما دعى الى ايجاب ذى الفائدة : كلمه « دعى » به صيغه مجهول بوده و مقصود از « ذى القائدة » واجب مىباشد .
و ان كان وجودها : ضمير در « وجودها » به فائده برمىگردد .
الّا انّه حيث كانت : ضمير در « انّه » به معناى شأن و ضمير در « كانت » به فائده برمىگردد .
على الافعال الّتى ليست الخ : ضمير در « ليست » به خواصّ برگشته و موصول « الّتى » با صلهء بعدش ، صفت براى « الخواصّ » بوده و مقصود از « الافعال » مثلا شستن لباس و مقصود از « الخواصّ » طهارت لباس مىباشد .
لما كاد يتعلّق بها الايجاب : ضمير در « بها » به خواصّ برمىگردد .
بل هى داخلة الخ : ضمير « هى » به فائده برمىگردد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 228
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٢٢٨