مشاركا معه فى خلاف الاصل : كلمهء « مشاركا » خبر براى « كان » و جار و مجرور « معه » كه ضميرش به « التّقييد » برگشته ، متعلّق به « مشاركا » بوده و مقصود از « الاصل » اصالة الاطلاق مىباشد .
ايضا : يعنى همانند تقييد .
و كانّه توهّم الخ : ضمير در « كانّه » و « توهّم » به شيخ برمىگردد .
انّ اطلاق المطلق الخ : كلمهء « اطلاق » اسم براى « انّ » و اضافه به « المطلق » شده و خبرش كلمهء « ثابت » بوده و اين عبارت ، تأويل به مصدر رفته و مفعول براى « توهّم » مىباشد .
و رفع اليد عن العمل به الخ : كلمه « رفع » عطف به « اطلاق المطلق » و اسم براى « انّ » و اضافه به « اليد » شده و ضمير در « به » به اطلاق برگشته و خبر « انّ » نيز جار و مجرور « لاجل التّقييد » به اعتبار متعلّق محذوفش يعنى « ثابت » مىباشد .
و اخرى بالعمل المبطل للعمل به : مقصود از « بالعمل » عبارت از « العمل الّذى يوجب الخ » يعنى تقييد هيئت بوده و ضمير در « به » به اطلاق برمىگردد .
و هو فاسد : كلمهء « واو » حاليه و جملهء بعد حال بوده و ضمير « هو » به توهّم يعنى اينكه اطلاق مطلق همچون عموم عامّ ، ثابت باشد برمىگردد .
لانّه لا يكون الخ : ضمير در « لانّه » به معناى شأن مىباشد .
الّا فيما جرت هناك المقدّمات : مشار اليه « هناك » مطلق و مقصود از « المقدّمات » مقدّمات حكمت مىباشد .
و دار الامر بين الرّجوع : مقصود از « الرّجوع » رجوع قيد بوده و اين جمله عطف بر « كان التّقييد الخ » مىباشد .
كان لهذا التّوهّم مجال : مقصود از « هذا التّوهّم » آنكه تقييد هيئت موجب تقييد مادّه نيز شده و مرتكب دو خلاف اصل مىشويم و حال آنكه با تقييد مادّه ، مرتكب يك خلاف اصل مىشويم . و ارتكاب يك خلاف اصل ، مقدّم بر ارتكاب دو خلاف اصل بوده مىباشد .
حيث انعقد : دليل بودن مجال براى اين توهّم است وقتى كه تقييد با دليل منفصل باشد .
نهاية الوصول ( شرح فارسى كفاية الأصول ) ( فارسى ) — صفحة 210
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٢١٠