تحريك ، لكون المراد و ما اشتاق اليه كمال الاشتياق امرا استقباليّا غير محتاج الى تهيئة مئونة او تمهيد مقدّمة ، ضرورة انّ شوقه اليه ربّما يكون اشدّ من الشّوق المحرّك فعلا نحو امر حالىّ او استقبالىّ محتاج الى ذلك .
ترجمه :
2 - واجب معلق و منجز
و از جملهء آنها ( تقسيمات ) : تقسيم آن ( واجب ) به معلّق و منجّز است . گفته است ( صاحب فصول ) در فصول اينكه همانا آن ( واجب ) تقسيم مىشود ( واجب ) به اعتبار ديگرى به آنچه ( واجبى ) كه تعلّق مىگيرد وجوب آن ( واجب ) به مكلّف و متوقّف نمىباشد حصول آن ( واجب ) بر امر غير مقدور براى او ( مكلّف ) ، همچون معرفت و ناميده مىشود ( واجب ) منجّز ، و به آنچه ( واجبى ) كه تعلّق مىگيرد وجوب آن ( واجب ) به او ( مكلّف ) و متوقّف مىباشد حصول آن ( واجب ) بر امر غير مقدور براى او ( مكلّف ) و ناميده مىشود ( واجب ) معلّق همچون حجّ . پس همانا وجوب اين ( حجّ ) تعلّق مىگيرد ( وجوب حجّ ) به مكلّف از اوّل زمان استطاعت يا خارج شدن قافله و متوقّف مىباشد انجام آن ( حجّ ) بر فرا رسيدن وقت آن ( حجّ ) و اين ( فرارسيدن وقت ) غير مقدور است براى او ( مكلّف ) ، و فرق بين اين نوع ( واجب معلّق ) و بين واجب مشروط ، آن ( فرق ) اين است كه همانا متوقّف در آنجا ( واجب مشروط ) براى وجوب است و اينجا ( واجب معلّق ) براى فعل است . پايان يافت كلام او ( صاحب فصول ) بالا رقت مقامش ( صاحب فصول ) .
مخفى نمىباشد همانا شيخ ما « اعلى اللّه مقامه » - از آنجا كه اختيار كرد ( شيخ ما ) در واجب مشروط اين معنا ( معناى واجب معلّق ) را و قرار داد شرط را لزوما از قيود مادّه ثبوتا و اثباتا چرا كه ادّعا نمود ( شيخ ما ) امتناع بودن آن ( شرط ) را از قيود هيئت اينچنين يعنى اثباتا و ثبوتا بر خلاف قواعد عربيه و ظاهر مشهور ، چنان كه گواهى مىدهد به آن ( خلاف