لا قيد آخر معه : كلمه « قيد » اسم « لا نفى جنس » و كلمهء « آخر » خبر و ضمير در « معه » به شرط برمىگردد .
و انّه منحصر لا بديل و لا عدل له : ضمير در « انّه » و « له » به شرط برگشته و « لا بديل » براى نفى بودن شرط ديگر و صورت اوّل و « لا عدل له » براى نفى بودن شىء همراه و صورت دوّم مىباشد .
و الّا : يعنى « و ان لم يكن الشّرط مستقلّا » .
بيانه و هو الخ : ضمير در « بيانه » به شرط آخر بديل يا عدل و ضمير « هو » به حكيم برمىگردد .
و هذا : مشاراليه « هذا » تمسّك به اطلاق جملهء شرطيّه مىباشد .
باطلاقها : ضمير در « باطلاقها » به صيغهء افعل برمىگردد .
ان نذهب اليه من ظهور الخ : ضمير در « اليه » به ماء موصوله برگشته و كلمه « من ظهور الخ » بيان ماء موصوله مىباشد .
الّتى بها تكون الخ : ضمير در « بها » به امور و ضمير در « تكون » به جملهء شرطيّه برمىگردد .
يتطرّق اليه الشّكّ : ضمير در « اليه » به ماء موصوله برمىگردد .
او تكون واردة الخ : كلمهء « تكون » منصوب به « ان » مقدّره و ضمير در « تكون » به جملهء شرطيّه برمىگردد .
و يشهد لذلك : مشاراليه « ذلك » مفهوم داشتن جملهء شرطيّه مىباشد .
يهراق منها دم كثير عبيط : ضمير در « منها » به شاة « گوسفند » برگشته و كلمه « عبيط » به معناى تازه و خالص مىباشد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 65
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٦٥