على الزّنا » لا اقرار نافذ او معتبر ، و من نحو « لا صلاة الّا بطهور » بناء على الوضع للاعمّ لا صلاة صحيحة . و من نحو « لا صلاة لحاقن » لا صلاة كاملة بناء على قيام الدّليل على انّ الحاقن لا تفسد صلاته . . . و هكذا . و هذه القرينة - و هى قرينة مناسبة الحكم للموضوع - لا تقع تحت ضابطة معيّنة ، و لكنّها موجودة على الاكثر ، و يحتاج ادراكها الى ذوق سليم .
ترجمه :
2 - مواضعى كه واقع شده است شكّ در اجمال آنها ( مواضع )
براى هريك از مجمل و مبيّن ، مثالهايى است از آيات و روايات و كلام عربى كه حصرى براى آنها ( مثالها ) نيست ، و مخفى نمىباشند ( مواضع مجمل و مبيّن ) بر آشناى به كلام ، مگر آنكه همانا بعضى از مواضع هرآينه واقع شده است شكّ در بودنشان ( مواضع ) مجمل يا مبيّن ، و متعارف نزد اصوليّون ، اينكه ذكر مىكنند ( اصوليّون ) بعضى مثالها را از اين ( مواضع مشكوك ) براى تيز كردن ذهن و تمرين . و ما ذكر مىكنيم بعضى از آنها ( مواضع مشكوك ) را به تبعيت از ايشان ( اصوليون ) و خالى نمىباشد ( مواضع مشكوك ) از فايده براى طلّاب مبتدى .
پس بعضى از آنها ( مواضع مشكوك ) : قول خداوند متعال است
« وَ السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما »
. پس گرويدهاند گروهى به اينكه همانا اين آيه از مجمل متشابه است ، يا از جهت لفظ « قطع » به اعتبار اينكه همانا آن ( قطع ) اطلاق مىشود ( قطع ) بر بريدن و اطلاق مىشود ( قطع ) بر زخمى كردن ، چنان كه گفته مىشود براى شخصى كه زخمى كرده است ( آن شخص ) دستش ( شخص ) را با چاقو [ گفته مىشود ] « قطع كرد دستش را »