فاجماله يكون لاسباب كثيرة : ضمير در « اجماله » به لفظ و ضمير در « يكون » به « اجماله » اجمال لفظ برمىگردد .
قد يتعذّر احصاؤها : ضمير در « احصاؤها » به « اسباب كثيرة » برگشته و اين عبارت ، صفت براى « اسباب كثيرة » مىباشد .
فاذا كان مفردا فقد يكون اجماله لكونه الخ : ضمير در « كان » به لفظ و در « اجماله » به لفظ مفرد و در « لكونه » به مفرد مجمل برمىگردد .
و لا قرينة على احد معانيه : ضمير در « معانيه » به مشترك برگشته و كلمه « واو » حاليه و جمله ، حال مىباشد .
المشتركة الخ : كلمهء « المشتركة » صفت براى « كلمة » مىباشد .
و المختار المشترك : كلمهء « المختار » مجرور و عطف بر « لفظ » يا « عين » بوده و كلمهء « المشترك » صفت براى « المختار » مىباشد .
و قد يكون اجماله لكونه الخ : ضمير در « اجماله » به لفظ مفرد و در « لكونه » به مفرد مجمل برمىگردد .
عود الضّمير فيه الّذى هو الخ : ضمير در « فيه » به مجمل و ضمير « هو » به كلمهء ضمير برگشته و كلمه « الّذى » صفت براى « عدم معرفة الخ » مىباشد .
لمّا سئل . . . فقال : ضمير نايب فاعلى در « سئل » و ضمير در « فقال » به قائل برمىگردد .
لوجود ما يصلح للقرينة : ضمير در « يصلح » به ماء موصوله به معناى لفظ برمىگردد .
الآية : يعنى « اقرأ الآية » .
يدلّ على عدالة من كان . . . من اصحابه : ضمير در « يدل » به « هذا الوصف » يعنى « اشدّاء على الكفّار » و ضمير در « كان » به « من » و ضمير در « اصحابه » به پيامبر ( ص ) برگشته و كلمهء « من اصحابه » بيان « من » موصوله مىباشد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 628
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٦٢٨