قد يجتمع . . . بخصوصه : ضمير در « يجتمع » به « هذا الانصراف » و ضمير در « بخصوصه » به مقيّد برمىگردد .
و لذا : مشاراليه « ذا » اجتماع اين انصراف با ارادهء مقيّد از لفظ مىباشد .
يسمّى هذا الانصراف : كلمهء « هذا » نايب فاعلى براى « يسمّى » و كلمهء « الانصراف » بدل يا عطف بيان براى « هذا » مىباشد .
لزواله الخ : ضمير در « لزواله » به « هذا الانصراف » برمىگردد .
و هذا كلّه : ضمير در « كلّه » به « هذا » برگشته كه مشاراليهاش ، فرق بين وجود و عدم وجود دو انصراف در جواز و عدم جواز تمسّك به اطلاق مىباشد .
لا ريب فيه : ضمير در « فيه » به مشاراليه « هذا » برمىگردد .
انّه من . . . بينهما : ضمير در « انّه » به انصراف و ضمير در « بينهما » به « نحوين » برمىگردد .
لسان غير المتثبّت : كلمهء « غير » صفت براى « لسان » و اضافه شده به كلمهء « المتثبّت » كه به معناى انديشهكننده و كنكاشكننده بسيار مىباشد .
على انّه الخ : ضمير در « انّه » به انصراف برمىگردد .
ان يتثبّت : ضمير در « يتثبّت » به فقيه برمىگردد .
و هو يحتاج الخ : ضمير « هو » و ضمير در « يحتاج » به تشخيص انصراف برمىگردد .
انصرافات تدّعى : ضمير در « تدّعى » به انصرافات برگشته و جملهء « تدّعى » صفت براى « انصرافات » مىباشد .
و هنا تظهر : مشاراليه « هنا » احتياج داشتن تشخيص انصراف به ذوق عالى و سليقه مستقيم و خالى نبودن آيه و حديثى از ادّعاى انصراف مىباشد .
التّضلّع باللّغة و فقهها و آدابها : هر دو ضمير مؤنث به لغت برگشته و كلمهء « التّضلّع » به
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 595
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٩٥