انّ المطلق هو تمام موضوعه : ضمير « هو » به مطلق و ضمير در « موضوعه » به حكم مولى برمىگردد .
و الّا : يعنى « و ان لم يبيّن انّ المطلق هو تمام موضوعه » .
لكان مخلّا بغرضه : ضمير در « كان » به بيان نكردن و ضمير در « بغرضه » به مولى برمىگردد .
و من هذا : مشاراليه « هذا » بيان و توضيحات داده شده مىباشد .
انّه اذا كان هناك : ضمير در « انّه » به معناى شأن بوده و مشاراليه « هناك » مقام تخاطب مىباشد .
و لم يبيّن انّه تمام الموضوع : ضمير در « يبيّن » به مولى و ضمير در « انّه » به مطلق برمىگردد .
فانّه يعرف منه انّ موضوعه هو الخ : ضمير در « فانّه » به معناى شأن بوده و ضمير در « منه » به اطلاق و ضمير در « موضوعه » به حكم مولى و ضمير « هو » به « موضوعه » موضوع حكم مولى برمىگردد .
هذا خلاصة ما ذهب اليه . . . مع تحقيقه و توضيحه : مشاراليه : « هذا » تقرير و توضيحات يادشده بوده و ضمير در « ذهب » به صاحب كفايه و ضمير در « اليه » و « تحقيقه » و « توضيحه » به ماء موصوله به معناى نظر برمىگردد .
على ما يظهر : ضمير در « يظهر » به ماء موصوله به معناى بيان برمىگردد .
لم يرتضه : ضمير فاعلى در « يرتضه » به نائينى و ضمير مفعولىاش به نظر صاحب كفايه برمىگردد .
و الجواب عنها : ضمير در « عنها » به « هذه المناقشة » مناقشهء نائينى برمىگردد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 581
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٨١