برمىگردد .
ان يكون بصدد بيانه هل انّه الخ : ضمير در « يكون » به آمر و ضمير در « بيانه » و « انّه » به ماء موصوله به معناى مقام بيان برمىگردد .
و الّذى يظهر الخ : ضمير در « يظهر » به موصوله « الّذى » به معناى نظر برمىگردد .
انّه لا ينبغى الخ : ضمير در « انه » به معناى شأن مىباشد .
نظرا الى انّه اذا كان . . . حكمه : ضمير در « انّه » و « كان » و « حكمه » به آمر برگشته و كلمهء « نظرا » مفعول لاجله و دليل براى « لا ينبغى الخ » مىباشد .
كفاه ذلك لتحصيل مطلوبه و هو الامتثال : ضمير مفعولى در « كفاه » و ضمير در « مطلوبه » به آمر و ضمير « هو » به « مطلوبه » برگشته و كلمهء « ذلك » فاعل براى « كفاه » و مشاراليهاش ، مقام بيان به نحو دوّم مىباشد .
و لا يجب عليه مع ذلك بيان انّه الخ : ضمير در « عليه » به آمر و ضمير در « انّه » به موضوع برگشته و مشاراليه « ذلك » بيان به نحو دوّم مىباشد .
اذا كان هناك الخ : مشاراليه « هناك » مقام تخاطب مىباشد .
و كان تمام الموضوع هو المطلق : كلمهء « تمام » اسم براى « كان » و اضافه به « الموضوع » شده و ضمير « هو » ضمير فصل و به تمام موضوع برگشته و كلمهء « المطلق » خبر براى « كان » مىباشد .
هو تمام الموضوع : ضمير « هو » به قدر متيقّن برمىگردد .
اطلق كلامه اعتمادا على وجوده : ضمير در « اطلق » و « كلامه » به مولى و ضمير در « وجوده » به قدر متيقّن برمىگردد .
يجب عليه ان يبيّن : ضمير در « عليه » و « يبيّن » به مولى برمىگردد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 580
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص٥٨٠