او لم يكن كذلك : ضمير در « لم يكن » به مخصّص لبى برگشته و مشاراليه « كذلك » عقلى ضرورى مىباشد .
بان كان عقليّا نظريّا او اجماعا : ضمير در « كان » به مخصّص لبى برگشته و اين عبارت ، توضيح و تفسير « لم يكن كذلك » مىباشد .
فانّه كالمخصّص اللّفظى كاشف الخ : ضمير در « فانّه » به مخصّص لبّى برمىگردد .
باقيا على اطلاقه الّذى يظهر فيه العامّ : ضمير در « اطلاقه » به موضوع حكم واقعى و در « فيه » به اطلاق برگشته و موصول « الّذى » با جملهء صلهء بعدش ، صفت براى « اطلاقه » مىباشد .
مشترك بينهما و هو الخ : ضمير در « بينهما » به لبّى و لفظى و ضمير « هو » به مانع برمىگردد .
فى هذه الجهة : يعنى منكشف شدن تقييد موضوع .
شرح ( پرسش و پاسخ )
636 - در بحث جواز يا عدم جواز تمسّك به عامّ در شبههء مصداقيّه وقتى كه مخصّص ، مخصّص لبّى باشد ، مقصود از مخصّص لبّى چه بوده و اقوال در جواز تمسّك به عامّ چيست ؟ ( تنبيه فى جواز . . . المتأخّرين عنه )
ج : مىفرمايد : مقصود از مخصّص لبّى ، « 1 » مخصّصى بوده كه در مقابل لفظى است يعنى اجماع يا دليل عقل كه اجماع و دليل عقل از نوع الفاظ نمىباشند . نسبت داده شده به شيخ انصارى « 2 » اينكه تمسّك به عامّ در شبههء مصداقيه مطلقا جايز است وقتى كه
هامش
( 1 ) - مسئلهء شبههء مصداقيّهء مخصّص لبّى توسط شيخ انصارى كه مؤسّس علم اصول به سبك جديد بوده مطرح شد و پس از ايشان مورد بحث و بررسى ساير علماء قرار گرفته است .
( 2 ) - « مطارح الانظار / 194 » .