يك از اين دو شمول نخواهد داشت . « 1 »
629 - چه فرقى بين مخصّص متّصل در دوران بين متباينين با مخصّص منفصل در دوران بين متباينين وجود دارد در صورتى كه اجمال در هر دو سرايت به عامّ مىكند ؟ ( و الفرق بينه . . . فى احد الفردين )
ج : مىفرمايد : فرقشان آن است ؛ در مخصّص متّصل ، ظهور عامّ در عموم از ابتدا منعقد نشده و مرتفع مىشود و از ابتدا ظهور در خاصّ پيدا مىكند اعمّ از اينكه دورانش بين متباينين بوده يا بين اقلّ و اكثر باشد . « 2 » ولى در مخصّص منفصل مردّد بين متباينين براى عامّ ظهور ابتدايى در عموم منعقد مىشود و اين ظهور با آمدن مخصّص منفصل نيز باقى است ولى خاصّ ، جلوى حجّيّت اين ظهور را نسبت به افراد متباين مىگيرد . « 3 »
هامش
( 1 ) - شبههء مفهوميّهء مخصّص منفصل در دوران بين متباينين : مثل آنكه مولى بفرمايد : « اكرم العلماء » سپس بفرمايد « لا تكرم خالدا العالم » حال در خارج ، خالدى كه عالم بوده متعدّد مىباشد . يعنى خالد بن بكر ، خالد بن عمر ، خالد بن عثمان و خالد بن زياد . بنابراين ، معلوم نيست معناى « خالد » در « لا تكرم خالدا العالم » كداميك از اين افراد مىباشد . ولى درعينحال ، علم به تخصيص يكى از اين افراد از تحت حكم عامّ داريم ، بنابراين ، معناى خاصّ مجمل مىشود و باعث مىشود عموم عامّ نيز مجمل شود يعنى مشخّص نشود وجوب اكرام روى علماى غير از خالد بن بكر رفته و شامل بقيّه مىشود يا روى علماى غير از خالد بن عمر رفته و شامل سايرين مىشود ؟ بنابراين ، عموم عامّ نسبت به هريك از اين افراد از حجّيّت مىافتد .
( 2 ) - به عبارت ديگر ، سرايت اجمال خاصّ به عامّ و مجمل شدن عامّ در مخصّص متّصل به نحو حقيقى است . يعنى ظهور عامّ را نسبت به آن افراد از بين برده و موضوعا خارج مىكند . به بيان ديگر در « اكرم العلماء الّا الفسّاق منهم » يا « اكرم العلماء الّا زيدا العالم » عام اصلا ظهور در عموم نداشته بلكه از ابتدا ظهور در عالم عادل و عالم غير از زيد خواهد داشت . خلاصه آنكه اجمال عامّ به واسطهء خاصّ ، اجمال حقيقى مىباشد .
( 3 ) - يعنى اجمال خاصّ به نحوى است كه ظهور عامّ را نسبت به آن افراد از بين نمىبرد بلكه عامّ