فلنبحث عنها : ضمير در « عنها » به دلالتهاى سهگانهء مذكوره برمىگردد .
شرح ( پرسش و پاسخ )
563 - خاتمهء بحث مفاهيم در چه بوده و چرا بحث از آن شده و بحث در چند جهت خواهد بود ؟ ( خاتمة فى دلالة . . . فى حجّيّتها )
ج : مىفرمايد : خاتمهء بحث مفاهيم در دلالت اقتضاء ، تنبيه و اشاره بوده و چون در كلمات و تعابير اصوليّون و فقها ، نام اين سه دلالت برده مىشود و از طرفى در كتابهاى اصولى متعارف ، شرح داده نشده است ، بنابراين ، قدرى به تفصيل دربارهء آنها بحث خواهيم كرد .
بحث از اين دلالتهاى سهگانه در دو جهت خواهد بود :
الف : موقع و نوع اين دلالتها كه آيا از چه نوع دلالت هستند ؟
ب : آيا اين دلالتها ، حجّيّت داشته و لزوم تبعيّت دارند يا نه ؟
564 - مقدّمه و بيان مصنّف در جهت اوّل يعنى بيان نوع اين دلالتها چيست ؟ ( الجهة الأولى . . . فى هذه المقامات )
ج : مىفرمايد : قبلا گذشت : دلالت مفهومى ، عبارت از مدلول جملهء تركيبيّه بوده كه اين مفهوم ، لازمهء بيّن به معنى الاخصّ براى منطوق كلام مىباشد . منطوق نيز در مقابل مفهوم ، عبارت بود از مدلول خود لفظ به دلالت مطابقى .
امّا مدلولاتى وجود دارد كه اصطلاحا نه داخل در مفهوم بوده و نه داخل در منطوق مىباشند . مثل آنكه كلام به دلالت التزاميّه دلالت كند بر لفظ مفردى يا معناى مفردى كه صريحا در منطوق ذكر نشده است . يا كلام دلالت كند بر مفاد يك جملهاى كه لازمهء