تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 177

مساهمون:

ص١٧٧
پس همانا اين هيئتها ، ظاهر هستند در حصر ، پس وقتى استفاده شود از آنها ( هيئتها ) حصر ، پس سزاوار نيست شكّ در ظهور آنها ( هيئات ) در مفهوم ، زيرا همانا اين ( مفهوم ) لازمهء حصر است لزوم بيّن ، و تفصيل كلام در آنها ( هيئات ) گنجايش ندارد آن ( تفصيل كلام ) را اين مختصر . و به‌هرحال ، پس همانا هرچه ( كلمه يا هيئت ) دلالت كند ( كلمه يا هيئت ) بر حصر ، پس آن ( كلمه يا هيئت ) دلالت‌كننده است بر مفهوم به ملازمهء بيّن .

نكات دستورى و توضيح واژگان

و هى اداة حصر : ضمير « هى » به « انّما » برمىگردد . مثل كلمة الخ : يعنى « هذا مثل كلمة الخ » . فاذا استعملت : ضمير نايب فاعلى در « استعملت » به « انّما » برمىگردد . دلّت بالملازمة البيّنة على انتفائه : ضمير در « دلّت » به « انّما » و ضمير در « انتفائه » به حكم برمىگردد . و هذا واضح : مشاراليه « هذا » دلالت انّما بر انتفاى حكم مىباشد . 3 - بل و هى للاضراب : يعنى « الثّالث بل و هى للاضراب » ضمير « هى » به « بل » برمىگردد . و تستعمل فى وجوه ثلاثة : ضمير نايب فاعلى در « تستعمل » به « بل » برمىگردد . على انّ المضرب عنه وقع الخ : ضمير در « وقع » به مضرب عنه يعنى كلمهء قبل از « بل » برمىگردد . و لا دلالة لها : ضمير در « لها » به « بل » برمىگردد . حينئذ : يعنى « حين اذ كانت بل للاضراب عن غفلة او على الغلط » . و هو واضح : ضمير « هو » به دلالت نداشتن بر حصر برمىگردد .