معناى معنا برمىگردد .
و المقصود به هنا هو هذا المعنى الثّانى : ضمير در « به » به حصر و ضمير « هو » به مقصود برگشته و مشاراليه « هنا » علم اصول مىباشد .
باختلاف ادواته : ضمير در « ادواته » به حصر برمىگردد .
يختلف حاله : ضمير در « حاله » به مفهوم حصر برمىگردد .
فلذلك : مشاراليه « ذلك » مختلف بودن حال مفهوم حصر به واسطهء اختلاف ادوات حصر مىباشد .
ان نبحث عنها : ضمير در « عنها » به ادوات حصر برمىگردد .
1 - الّا و هى الخ : يعنى « الاوّل الّا و هى الخ » ، ضمير « هى » به الّا برمىگردد .
أ . صفة به معنى غير : كلمهء « صفة » بدل تفصيلى از « ثلاثة وجوه » بوده و مجرور مىباشد .
ب : استثنائيّة ج : اداة حصر الخ : كلمهء « استثنائيّة » و « اداة حصر » مثل « صفة » بدلهاى تفضيلى « ثلاثة وجوه » بوده و مجرور مىباشند .
فهى تقع وصفا لما قبلها : ضمير « هى » و ضمير در « تقع » و در « قبلها » به الّاى وصفيّه برمىگردد .
فهى تدخل من هذه الجهة : ضمير « هى » به الّاى وصفيّه برگشته و مقصود از « هذه الجهة » مفهوم داشتن مىباشد .
فان قلنا هناك : مشاراليه « هناك » مفهوم وصف مىباشد .
فهى كذلك : ضمير « هى » به الّاى وصفيّه برگشته و مقصود از « كذلك » يعنى الّاى وصفيه نيز مفهوم دارد .
و الّا فلا ؛ يعنى « و ان لم نقل هناك انّ للوصف مفهوما فهى كذلك » .
لا مفهوم له : ضمير در « له » به وصف برمىگردد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 167
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص١٦٧