فانّهم اختلفوا : ضمير در « فانّهم » و « اختلفوا » به اصوليّون برمىگردد .
هل يدلّ على المفهوم : ضمير در « يدلّ » به مجرّد تقييد به وصف برمىگردد .
او لا يدلّ ؟ : يعنى « او لا يدلّ على المفهوم » ضمير در « لا يدلّ » به مجرّد تقييد به صوف برمىگردد .
نظير الاختلاف الخ : يعنى « هذا نظير الاختلاف الخ » .
و هو عدم المفهوم : ضمير « هو » به قول ثانى برمىگردد .
يرجع الى الخ : ضمير در « يرجع » به سرّ در خلاف برمىگردد .
هل هو الخ : ضمير « هو » به تقييد مستفاد از وصف برمىگردد .
اى انّ الحكم منوط به : ضمير در « به » به وصف برمىگردد .
او انّه تقييد الخ : ضمير در « انّه » به تقييد مستفاد از وصف برمىگردد .
هو المجموع المؤلّف الخ : ضمير « هو » ضمير فصل و به موضوع يا متعلّق موضوع كه اسم « يكون » بوده برگشته و كلمهء « المجموع » خبر و كلمه « المؤلّف » صفت آن مىباشد .
فان كان الاوّل الخ : ضمير در « كان » به تقييد به وصف برگشته و مقصود از « الاوّل » قيد حكم بودن مىباشد .
يكون ظاهرا الخ : ضمير در « يكون » به تقييد به وصف برمىگردد .
يقتضى . . . انحصاره فيه : ضمير در « يقتضى » به اطلاق و ضمير در « انحصاره » به حكم و در « فيه » به وصف برگشته و كلمهء « انحصاره » مفعول براى « يقتضى » مىباشد .
و ان كان الثّانى : ضمير در « كان » به تقييد به وصف برگشته و مقصود از « الثانى » قيد براى موضوع يا متعلّق موضوع بودن مىباشد .
نهاية الإيصال ( شرح فارسى أصول الفقه ) ( فارسى ) — صفحة 129
مساهمون: حسن سيد اشرفى
ص١٢٩