بخاطر مفسده داشتن صوم « 1 » .
جواب سوم از قسم اول :
صغرى : نهى از صوم يوم عاشورا ، نهى ارشادى است .
توضيح : نهى ارشادى در مقابل نهى مولوى ، آن است كه به انگيزهى طلب صادر نشده است و در اينجا نهى در هردو قسم ( ترك ، متحد و يا ملازم با عنوان مصلحت دار است ) صرفا به انگيزهى ارشاد و راهنمايى به ترك صوم است . بخاطر اينكه ترك صوم مشتمل بر مصلحتى بيش از مصلحت صوم است و يا بخاطر اينكه ترك ، ملازم با عنوانى مصلحتدار و ارجح است . بدون اينكه طلبى حقيقة در بين باشد .
كبرى : نهى ارشادى ، اجتماعش با امر بلا اشكال است ( دو حكمى كه در مسألهى اجتماع امر و نهى در امكان و امتناع آن بحث مىشود ، دو حكم مولوى است كه در هردو ، طلب وجود دارد ) .
نتيجه : پس نهى از صوم يوم عاشورا ، اجتماعش با امر بلا اشكال است .
نهى از صوم كه همان طلب ترك صوم است ، بنابر ارشاديت حقيقت است « 2 » .
اگرچه منشأ ارشاد در اين دو قسم ( اتحاد ، ملازمه ) متفاوت است .
خلاصهى جواب از قسم اول اين شد كه نهى از صوم يوم عاشورا يا مولوى است ( بخاطر اتحاد عنوان مصلحتدار با ترك صوم و يا بخاطر ملازمهى ترك صوم با عنوان مصلحتدار ) و يا ارشاد به ترك است ( بخاطر اتحاد يا ملازمه ) . در صورت اول ، اجتماع امر و نهى نيست و در صورت دوم اجتماع امر و نهى مورد بحث نيست .
قوله : « و امّا القسم الثانى . . . » .
جواب اول از قسم دوم :
جواب اول ، همان سه جوابى است كه از قسم اول داده شد .
جواب دوم از قسم دوم : مشخصات و ويژگىهاى همراه شده با طبيعت صلوة ،
هامش
( 1 ) - ر ك : نهاية الافكار ، ج 1 ، ص 435 - نهاية الاصول ، ج 1 ، ص 242 .
( 2 ) - ر ك : حقائق الاصول ، ج 1 ، ص 380 .