1 . « خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الأَمْرَ ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِهِ » « 1 » .
2 . « ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ ما لَكُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍّ وَلا شَفِيعٍ أَفَلا تَتَذَكَّرُونَ * يُدَبِّرُ الأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الأَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ إِلَيْهِ فِي يَوْمٍ » « 2 » .
3 . « فَالْمُقَسِّماتِ أَمْراً » . « 3 »
4 . « فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً » . « 4 »
مضمون آيات شريفه ، اشاره به أمور زير است :
1 . آفرينش جهان هستى ، به يَد قدرت أو است .
2 . حفظ ونگهدارى دستگاه عظيم خلقت ، از آنِ أو است .
3 . تسلّط بر أوضاع كشورِ وجود وتدبير أمور آن ، بر عهدهء أو است .
4 . فرشتگان ، موظّف به تحقق بخشيدنِ مشيّت اللّه ومأموران تكويني أو مىباشند .
5 . مشيّت بالغهء أو در ادارهء حركت وفعّاليّت مأموران نيز نافذ است ؛ وكار آنها وابسته به اذن وارادهء پروردگار است .
6 . تقسيم كارهاى مربوط به ادارهء جهان ، ميانِ فرشتگانْ [ صورت گرفته ] ، وقدرت تدبيرِ هر يك ، در چارچوب كار خويش ، به دست أو است .
ونتيجة اين كه : حوادث تكويني عالم ، بهوسيلهء فرشتگان وتحت اداره ونظارت ويا گاهى به ارادهء مستقيم حق تعالى ، انجام مىيابد ؛ واحدى در آن ، دخالت ندارد ؛ جز آنچه بشرها وساير موجوداتِ ذي اراده ، تصرّفاتى در رابطه با فعاليّت حياتي ومحيط حركات خويش ، انجام مىدهند ؛ وبه عنوان مثالِ روشنگرِ مطلب ، سلطهء ارادهء اللّه بر همهء سرائر عالم هستى ، نظير سلطهء روح انسان ، نسبت به بدن واعضا
و
هامش
( 1 ) . سورهء يونس ، آيهء 3 . .
( 2 ) . سورهء سجده ، آيهء 4 و 5 . .
( 3 ) . سورهء ذاريات ، آيهء 4 . .
( 4 ) . سورهء نازعات ، آيهء 5 . .