2 . به موسى كليم عليه السلام قدرت تصرّف در چوب وسنگ وآب وغيره عنايت مىفرمايد ، كه [ مطابق آن ] عصا را حيوان وآب را جامد وسنگ را چشمه ومركز جوشش آب قرار مىدهد . واينها از قبيل ولايتهاى تكويني بشر است .
3 . به حضرت عيسى ، نيرويى عطا مىكند كه نابيناى بدون حدقهء چشم را با تصرّف روح ، بينا ؛ ومجسّمهء بىروح جماد را نفخِ روح مىكند ؛ ويا جثّهء مردهء انساني را روان مىبخشد .
4 . وبالأخره به پيامبر عظيم [ اسلام صلى الله عليه وآله ] نيروى پرواز از زمين وقدرت دفع جاذبهء مركز وحركت بر خلاف آن را عطا مىكند .
وأمثال اينها ، از تصرّفات اعجازآور ديگرى كه پيامبر اسلام صلى الله عليه وآله وساير ائمّه عليهم السلام ، طبق روايات متواتر ، داشتهاند .
وبالجملة ، از امثلهء فوق ، به نحو اجمال ، معناى ولايت تكويني ، « 1 » به دست مىآيد ؛ وتوضيح كامل آن ، نيازمند تأليف كتابي است كه بخش وسيعى از قسمت امامت أنبيا وائمّه عليهم السلام در آن نگارش يابد ؛ وفعلًا غرض ، اشاره بود .
وامّا دوم ؛ يعنى ولايت انشايى وتشريعي ؛ [ پس ] توضيح معنا وماهيّت ولايت انشايى وحدود سعة وضيق آن ، نيازمند بيان نكات زير است :
الف . در بيان مفهوم وشرح معناى اين لفظ است .
ولايت انشايى ، سلطه وقدرت تصرّف وسرپرستى اعتباري وعُقلايى است كه به عنوان منصب ورتبه وپُست ومقام ، ناميده مىشود ؛ وبهوسيلهء أنشأ وگفتار ويا نوشتار ويا عملي مخصوص ، به شخصي اعطا مىشود ؛ نظير پستهاى ادارى ودرجههاى افسرى ورتبههاى مختلف در شؤون دوائر دولتي وقُواى نظامى وانتظامى - نظير منصب قضاوت ، سرتيپى ، سرهنگى ، رياست شهربانى ، رياست سپاه ، وغيره - كه به وسيلهء گفتن وانشاى ما فوق ويا نوشتن ويا چسباندنِ سردوش ، واجد چنين منصبى مىگردند .
هامش
( 1 ) . در أصل « تشريعي » آمده ، كه سهو است . .