كه پروردگار نام ، كلمه ، حكمت ، فهم و علم خود را به من داد و بخشيد .
اى گروه مردم ! از من بپرسيد پيش از آنكه مرا نيابيد . پروردگارا ! تو را شاهد مىگيرم ، از ظلم ظالمان و دشمنان به تو استغاثه مىكنم و از تو استعانت و استمداد مىطلبم ، حول و قوّتى نيست مگر با خدايى كه بلندپايه و بزرگ است و خدا را حمد مىكنم درحالىكه پيرو امرش هستم .
در تفسير عيّاشى « 1 » از صالح بن ميثم روايت كرده ، او گفته : از باقر عليه السّلام معنى قول خداى عزّ و جلّ را پرسيدم :
وَ لَهُ أَسْلَمَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ طَوْعاً وَ كَرْهاً
« 2 » ؛ آنانكه در آسمانها و زمين مىباشند ، از صميم قلب ، با اكراه اسلام مىآورند .
حضرت در جوابم فرمود : ظهور و تحقّق تأويل اين آيه ، در وقتى است كه على عليه السّلام مىفرمايد : منم اولى از همهء خلايق ؛ به مضمون اين آيه :
وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لا يَبْعَثُ اللَّهُ مَنْ يَمُوتُ بَلى وَعْداً عَلَيْهِ حَقًّا وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
« 3 » تا قول خداى تعالى
كاذِبِينَ
« 4 » ؛ يعنى كافران با جدّ و جهد به خدا سوگند ياد كردند كه هرآينه او هرگز مردگان را در روز رجعت زنده نخواهد گرداند . خداوند عالم در مقام تكذيب ايشان آمده ، مىفرمايد : آرى ، زنده نخواهد كرد ، اين وعدهاى است كه به مقتضاى حكم خدا بر او لازم است كه آن را ظاهر و متحقّق گرداند و به آن وفا نمايد تا مطيع را ثواب دهد و عاصى را عقاب نمايد و لكن بسيارى از خلايق به سبب انكار خدا و نبوّت انبيا به صحّت اين مدّعى معتقد نيستند با اينكه جهت حكمت را در اين زنده گرداندن نمىفهمند ؛ لذا به آن معتقد نمىشوند . پس خداى تعالى مردگان را زنده مىگرداند تا حقّ را در خصوص چيزىكه منكران و كافران در آن اختلاف مىكنند ، برايشان آشكار گرداند تا بدانند در اين مدّعا ، دروغگويان بودهاند .
هامش
( 1 ) . تفسير العياشى ، ج 2 ، ص 259 .
( 2 ) . سوره آل عمران ، آيه 83 .
( 3 ) . سوره نحل ، آيه 38 .
( 4 ) . سوره هود ، آيه 27 .