مرد نباشد ، يك مرد و دو زن از كسانى كه به شهادتشان راضى هستيد .
[ كيفيت طلاق ]
خداى تعالى كيفيّت طلاق را بيان نموده ، مىفرمايد :
يا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذا طَلَّقْتُمُ النِّساءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ وَ أَحْصُوا الْعِدَّةَ وَ اتَّقُوا اللَّهَ رَبَّكُمْ
« 1 » ؛ اى پيغمبر ! اگر بخواهيد زنان را طلاق دهيد ، هرآينه در ايّام طهر بدهيد كه از عدّه حساب خواهد شد و حيضها را كه عدّه به آنها تمام مىشود ، بشماريد و طريقهء پروردگار خود را در اين باب پيش گيريد . اگر مطلّقه با يك طلاق كه آنها را يك صيغه يا بيشتر جمع كند از شوهرش به اين مىشد ، هرآينه خداى تعالى نمىفرمود ، حيضها را كه عدّه با آنها تمام مىشود ، بشماريد و طريقهء تقوا را در اين باب پيش گيريد تا قول خداى تعالى :
تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ وَ مَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ لا تَدْرِي لَعَلَّ اللَّهَ يُحْدِثُ بَعْدَ ذلِكَ أَمْراً * فَإِذا بَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِكُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ أَوْ فارِقُوهُنَّ بِمَعْرُوفٍ وَ أَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِنْكُمْ وَ أَقِيمُوا الشَّهادَةَ لِلَّهِ ذلِكُمْ يُوعَظُ بِهِ مَنْ كانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ
« 2 » ؛ اين شرايط و احكام طلاق ، حدود الهىاند ، هركه از حدود الهى تجاوز نمايد ؛ يعنى طلاق را به خلاف شرايط آن جارى گرداند ، هرآينه به نفس خود ظلم نموده ؛ يعنى از اطاعت الهى بيرون رفته و به معصيت او مرتكب شده . تو نمىدانى ، گاه هست كه خداى تعالى بعد از اين ، امر ديگرى را احداث نمايد . پس وقتى ايشان به تمام شدن عدّه نزديك شدند ، آنوقت به طريق خوشى ؛ يعنى به دادن نفقه ، كسوت و مسكن به ايشان رجوع كنيد يا به طرز خوش از ايشان جدا شويد ؛ يعنى ايشان را به حال خود واگذاريد تا عدّهشان تمام شود و به اين از شما راضى شوند . هنگام طلاق و رجوع ، از خودتان دو عادل شاهد بگيريد ، براى اينكه مرد ، طلاق و زن ، رجوع را انكار ننمايد و شاهد براى رضاى الهى شهادت دهد ، نه براى اغراض فاسد . اى جماعت مكلّفين ! اين امر حقّ ، امرى
هامش
( 1 ) . سوره طلاق ، آيه 1 .
( 2 ) . سوره طلاق ، آيه 1 و 2 .