296 . ظنّ خاصّ
هر ظنّى كه از طرف شارع و قانونگذار يا عقل معتبر شناخته شده باشد به آن « ظنّ خاصّ » گويند . مثل حجيّت « خبر واحد » و « قاعده يد » .
297 . ظنّ شخصى
به ظنّى كه براى انسان معيّن در مسئله خاصّى پيدا شود « ظنّ شخصى » گفته مىشود .
298 . ظنّ طريقى
به ظنّى كه فقط طريق به واقع باشد « ظنّ طريقى » گفته مىشود . چه تفاوتى است بين قطع طريقى و ظنّ طريقى ؟ در جواب بايد گفت : در قطع طريقى طريقيت آن ذاتى است و نياز به جعل ندارد .
بر خلاف ظنّ طريقى كه طريقيّت آن عرضى است و بايد بهوسيلهء عقل يا شرع طريقيت و كاشفيت آن جعل شود . مثل حجيّت امارات بنا بر طريقيت . كه بهوسيلهء شرع جعل شده و مثل حجيّت ظنّ مطلق كه بهوسيلهء دليل انسداد بنا بر حكومت ( اگر مقدمات انسداد را كامل بدانيم ) . بهوسيلهء عقل حجّت شده است . « 1 »
299 . ظنّ غالب
ظنّى كه نزد مردم عادى بهعنوان علم شناخته مىشود « ظنّ غالب » نام دارد . به همين دليل به آن علم عادى و عرفى هم مىگويند . همان گونه كه در فقه به آن « ظنّ اطمينانى » يا « ظنّ متاخم به علم » و يا « ظنّ قوى » گويند .
300 . ظنّ قوىّ
به مبحث « ظنّ غالب » رجوع شود .
301 . ظنّ متاخم به علم
به مبحث « ظنّ غالب » رجوع شود .
302 . ظنّ مطلق
ظنّى كه دليل خاصى بر حجيّت آن اقامه نشده باشد ، « ظنّ مطلق » نام دارد . مثل ظنّى كه بهوسيلهء دليل انسداد حجيّت آن اثبات شود . به مبحث « انسداد و انفتاح » رجوع شود .
هامش
( 1 ) . اصطلاحات الاصول ، « الظنّ » .