182 . حجيّت خبر واحد
علماى معاصر از اماميه ، همچنين جمهور عامه قائل به حجيت خبر واحد هستند . به مبحث « خبر واحد » رجوع شود .
183 . حجيّت شهرت
به مبحث « شهرت » رجوع شود .
184 . حجيّت ظاهر
به مبحث « ظاهر » رجوع شود .
185 . حجيّت ظنّ
به مبحث « ظن » رجوع شود .
186 . حجيّت قول لغوى
به مبحث « قول لغوى » رجوع شود .
187 . حديث
حديث در لغت كلامى را گويند كه بهوسيلهء گفتن يا نوشتن براى ديگرى نقل مىشود ، و در اصطلاح سنت گفتارى و قولى را حديث نامند . « 1 » بنابراين حديث ، خبر و روايت همگى مترادف يكديگر هستند .
بعضى حديث را به آنچه از معصوم رسيده باشد اختصاص دادهاند ، و خبر را به آنچه از غير معصوم . لذا تاريخنويس را « اخبارى » ، و هركس را كه در كار بررسى سنت پيامبر و ائمه باشد « محدث » نامند . « 2 » برخى در تفاوت بين حديث و سنت گفتهاند : « حديث به مطلبى مىگويند كه از پيامبر حكايت شود . » اما سنت عبارت است از عمل پيامبر . پس حديث جنبه علمى و سنت جنبه عملى دارد . « 3 »
حديث قدسى به كلام خداوند اطلاق مىشود . فرق حديث قدسى با قرآن اين است كه قرآن براى تحدى ( به مبارزه طلبيدن ) و اعجاز نازل شده . بهخلاف حديث قدسى . اعم از اينكه معصوم آن را از خدا بهوسيلهء فرشتگان گرفته باشد ، يا از كتب انبياء گذشته نقل كند . « 4 »
هامش
( 1 ) . به مبحث « سنت » رجوع شود .
( 2 ) . مبادى فقه و اصول ، ص 29 .
( 3 ) . مكتبهاى حقوقى در حقوق اسلام ، ص 227 .
( 4 ) . قوانين الاصول ، ج 1 ، ص 409 .