تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آئين بلاغت ( شرح مختصر المعانى ) ( فارسى ) — صفحة 73

مساهمون:

ص٧٣
امير المؤمنين على « ع » كافرى مسلمان شد . ولى بعد از چند روز از اسلام برگشت . از او سئوال نمودند چرا از اسلام برگشتى . جواب داد بخاطر آنكه مسلمانان عقيده بدينشان ندارند . آنها خودشان را گمراه ميدانند . بدليل آنكه هرصبح و شام ميگويند اهدنا الصراط المستقيم . اين شخص را خدمت حضرت على « ع » بردند . آن حضرت جواب شبهه او را چنين بيان فرمودند : جمله طلبى در اين مقام براى معنى دوام و استمرار است نه براى طلب . پس مناسب با مقام در جمله اهدنا دوام و ثبوت است .

[ انواع طلب ]

و انواعه كثيرة : انواع طلب در زبان عربى بسيار است . ولى مصنف پنج جمله را ذكر نموده كه عبارتند از : تمنى ، استفهام ، امر ، نهى و نداء . منها التّمنى : تمنى عبارت است از آنكه انسان انجام شدن چيزى را بخواهد كه مورد علاقه‌اش باشد . و آن چيز مورد علاقه لازم نيست كه ممكن الوقوع باشد . و اگر ممكن الوقوع باشد بايد توقع و طمعى در وقوع آن نباشد . بنابراين اگر ممكن الوقوع باشد بطوريكه توقع و طمع در انجام آن بشود ترجّى خواهد شد كه مورد استعمال « لعّل » است . پس دو مورد براى استعمال « ليت » بود : 1 - ممتنع الوقوع 2 - ممكن الوقوع . كه انسان توقع و طمعى در وقوع آن ندارد . ممتنع الوقوع سه قسم است : 1 - ماضوى مانند فياليت الشباب يعود . دوم استقبالى مانند ليت لى جناح فاطير . سوم ممتنع الوقوع حالى . منظور از اين حال حال عرفى است نه حقيقى . ممكن الوقوعى كه توقع و طمع در وقوع آن نباشد مانند آنكه پيرمرد