قسم از هشت قسم مثال آورده است زيرا « بالوالدين » اگر متعلق به « تحسنون » باشد نسبت به « لا تعبدون » هردو لفظا اخبارى و در معنى انشائى ميشوند . و اگر متعلق به « احسنو » شود نسبت به « لا تعبدون » يكى انشائى و ديگرى اخبارى لفظا و در معنى هردو انشائىاند .
و فايدة تقدير الخبر : در صورتى كه « بالوالدين » متعلق به « تحسنون » باشد . « تحسنون » بمعنى « احسنو » خواهد بود .
گويا كسى ميگويد جارومجرور را از اول متعلق به « احسنو » بگيريم .
جواب اينست كه اگر متعلق به « تحسنون » باشد و سپس « تحسنون » بمعنى « احسنو » شود لفظا و معنا داراى حسن است . لفظا بخاطر تناسب بين « تحسنون » با « لا تعبدون » كه هردو اخبارىاند .
معنا به جهت آنكه مفهم مبالغه است . زيرا آوردن به صورت اخبار مىفهماند مخاطب نيكى كرده و ما از كار انجام شده او خبر ميدهيم .
[ بحث جامع ]
و الجامع بينهما : يكى از شرائط عمده وصل در جملهها وجود جامع است . جامع چيزى است كه دو جمله را معنا بهم ربط ميدهد .
خلاصه بحث جامع به نظر مصنف اينست كه بايد باعتبار مسنداليه و مسند باشد .
ممكن است جامع بقدرى قوى باشد تا به حد « وحدت » برسد .
مانند « يشعر زيد و يكتب » مسنداليه در هردو جمله زيد است . مسند كتابت و شعر است كه در نظر اهل ادب متناسب يكديگرند . منظور از كتابت نويسندگى نيست بلكه قدرت برآوردن نثر است . و نيز مانند « يعطى زيد و يمنع » كه در مسنداليه اتحاد است و در مسند تناسب