تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 1207

مساهمون:

ص١٢٠٧
قيامت را ( يوم العرض الاكبر ) نيز مىگفته‌اند . اتحاف السادة المتقين ، طبع مصر ، ج 10 ، ص 463 . منشا اين تعبير آياتى است كه به وصف قيامت در قرآن كريم آمده و مشتقات عرض در آنها به كار رفته است ، مانند :
يَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ لا تَخْفى مِنْكُمْ خافِيَةٌ
( در آن روز بعرض مىايستيد و هيچ چيز شما پنهان نمىماند . ) الحاقة ، آيه‌ى 18 . مطابق روايات اسلامى ، در روز قيامت ، سه نوبت ، عرض خواهد بود ، يكى براى توبيخ ، دو ديگر براى معذرت ، سه ديگر آن گاه كه نامه‌ى اعمال پراكنده شود . جع : تفسير طبرى ، طبع مصر ، ج 29 ، ص 33 ، تفسير امام فخر رازى ، طبع آستانه ، ج 8 ، ص 284 . سودايى : سيه فام و تيره رنگ ، درين مورد . پهلو زدن با چيزى : بكنايت ، برابرى جستن ، رقابت و هم چشمى كردن . ياقوت زكات : ياقوت پاكيزه و آب دار و بىرگه . زكات ، پاك كردن است كه درين تعبير بمعنى مزكى و پاك كرده ، به كار رفته است ، مولانا ، ياقوت زكات و زكاتى هم به كار برده است :
ياقوت زكات دوست ما راست * درويش خورد زر غنى را
ديوان ، ب 1389
چو توى يار مرا تو ، به ازين دارد مرا تو * برسان قوت حياتم كه تو ياقوت زكاتى
همان مأخذ ، ب 29862
فوجهك سيدى شمسى و بدرى * و نثري منك ياقوت الزكاه
همان مأخذ ، ب 34487