و نمايندهى آن شكل ( ب ) است ، مثل آن كه تمام بشر از آدم و حوا زادهاند و چنان كه جهان برين و فرودين از ( سابق ) يا عقل و ( تالى ) يا نفس آفريده شدهاند ، جانوران نيز چنيناند ، انسان ، نمونهى خط راست و ديگر جانوران ، نمودار خط خميدهاند و برين قياس ، افلاك و مادون افلاك و مراتب عدد را بر اين دو خط منطبق انگاشتهاند ، رسائل اخوان الصفا ، طبع مصر ، ج 3 ، ص 153 - 151 .
ابن عربى دائرهى وهم و خيال را هر چه فراخ تر گرفته و مراتب حروف را بر هفت و هشت و نه و ده فلكى تقسيم كرده و براى هر يك مزاجى خشك يا گرم يا سرد و تر انگاشته است .
علاوه بر اين ، حروف مشتمل بر رازهايى است كه اهل ظاهر از كشف آن عاجز ماندهاند و ابن عربى آنها را يافته است . فتوحات مكيه ، ج 1 ، ص 98 - 64 .
عدهاى از صوفيان ، مبدا آفرينش را كه ذات حق است ، نقطه و يا حرف الف ساكنه ( ا ) گرفتهاند مراتب خلقت بمنزلهى حروفاند كه از نقطه و يا از الف پديد آمدهاند ، حروف عاليات ، بر اين عقيده ، شئون ذاتى حق تعالى است كه در غيب الغيوب نهفته بود و هستهى اصلى وجود است . اصطلاحات الصوفية ، در ذيل : الحروف العاليات . عبد الرحمن جامى گفته است :
اعيان حروف در صورت مختلفاند * ليكن همه در ذات الف موتلفاند
از روى تعين همه با هم غيراند * وز روى حقيقت همه عين الفاند
اين عقيده ، مذهب حروفى را در قرن هشتم هجرى بوجود آورد ، مذهبى سخيف و اندك مايه كه فضل اللَّه حروفى استرآبادى ( مقتول 793 ) موسس آن بود و مدتى مردم سست انديشه را در ايران و بلاد اناطولى سر گرم داشت .
حروف مقطعهى بعضى از اوائل سور قرآن كريم كه از متشابهات است ، صوفيان را دست آويزى محكم بود كه به استناد آن ، روش خود را در انطباق كتاب