تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 1203

مساهمون:

ص١٢٠٣
و خوش سيما ، داماد عماد الملك ميرزا باقر خان ( متوفى 1312 قمرى ) و متولى اوقاف مير حسن خانى طبس . صوفيان رفاعى طوقى از آهن بدين نشان در گردن مىافكنده‌اند . فتاواى ابن تيميه ، طبع رياض ، ج 11 ، ص 449 . مه زرگر : مجازا ، معشوق و مرشد بمناسبت آن كه قدما رنگ مواد معدنى را از تاثير نور آفتاب و ماه تصور مىكرده‌اند . ممكن است اشاره باشد به صلاح الدين فريدون زركوب قونوى از ياران گزين حضرت مولانا . اشكال و شبهه انگيزى ، از صفات اهل بحث و جدال و عامه‌ى مناظران و متكلمان است ، صوفيان آن را نمىپسندند زيرا تصوف ، مبتنى بر ايمان و اعتماد به شيخ است كه با تردد خاطر و اعتراض ، منافات تمام دارد بدين جهت مولانا پرهيز از فكر شبهه‌ناك را توصيه مىكند ، افكار و خواطر بعضى قوى و صياد ديگر فكرها و پاره‌اى ضعيف و تابع فكرهاى ديگر و منبعث از آنها هستند . دسته‌ى نخستين را به شير و رسته‌ى دوم را به گورخر تشبيه مىفرمايد ، دل مانند بيشه‌اى است كه اين انديشه‌هاى قوى و ضعيف در آن جولان مىكنند ، تا دل از انديشه‌هاى تقليدى و تلقينى پاك نشود ، فكر و خاطر خوب و معانى غيبى در آن نمىتابد و حريت باطنى نصيب سالك نمىگردد پس راهرو حق جوى آزادى طلب بايد عرصه‌ى دل را پاك كند و از انديشه تباه بشويد و گوش بر سخن پير كه زرگر صنع و صباغ جان است بگمارد تا بمرتبه‌ى كشف نائل آيد . مضمون اين ابيات مبتنى است بر حديث : الحمية راس الدواء و المعدة بيت الداء . ( پرهيز ، اصل و سر داروها و معده خانه و سر چشمه بيمارىهاست ) ، احاديث مثنوى ، انتشارات دانشگاه طهران ، ص 30 .
اولا بشنو كه خلق مختلف * مختلف جانند از يا تا الف
در حروف مختلف شور و شكى است * گر چه از يك رو ز سر تا پا يكى است
شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 1203 | بديع الزمان فروزانفر