تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 1109

مساهمون:

ص١١٠٩
گر چه شد معنى در اين صورت پديد * صورت از معنى قريب است و بعيد
در دلالت همچو آب‌اند و درخت * چون به ماهيت روى دورند سخت
ترك ماهيات و خاصيات گو * شرح كن احوال آن دو ماهرو
چاپ ليدن : و آنك او معنى درين صورت بديد . نسخه‌ى موزه‌ى قونيه در كناره‌ى صفحه : شرح كن احوال آن دو رزق جو . بىگمان و بويژه مطابق چاپ ليدن ، اين ابيات در انتقاد طريقه‌ى صوفيان جمال پرست است كه مىگفتند : ما معنى را در صورت مىنگريم . بخصوص اوحد الدين حامد بن ابى الفخر كرمانى ( متوفى 635 ) كه چندين رباعى در باب شاهد ، صورت و معنى گفته و در مجموعه‌ى رباعيات او كه يكى از معتقدانش در اواسط يا اواخر قرن هفتم آنها را جمع كرده است ، دو فصل مخصوص ، هر يك مشتمل بر چندين رباعى دارد ، اين مجموعه متعلق است بكتابخانه‌ى اياصوفيا در استانبول ، بشماره‌ى ( 2910 ) و بسال 706 كتابت شده است . اوحد الدين مدتى دراز در بلاد روم بسر برده و در شهر قونيه و ملطيه و قيصريه مريدان و خلفاء معتبر داشته و خانقاه ( در قيصريه و ملطيه ) بنا كرده است ، بىشك جانشينان و مريدان او هنوز در عصر شهرت مولانا در بلاد روم بوده و بطريقه‌ى وى دعوت مىكرده‌اند ( جع : مقدمه‌ى نگارنده بر كتاب مناقب اوحد الدين ، انتشارات بنگاه ترجمه و نشر كتاب ) شمس الدين تبريزى و مولانا روش او را در شاهد بازى نپسنديده‌اند ( مناقب افلاكى ، طبع انقره ، ص 440 ، 439 ، 616 ) بشنويد كه اوحد الدين چه مىگويد :
دانى كه چرا مىنگرم در صورت * جز در صورت نمىتوان معنى ديد
از مادر معنى چو نزايد معنى * ناچار به صورتى بر آيد معنى