تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 1041

مساهمون:

ص١٠٤١
مواردى است كه علماء شريعت بر ابن عربى اعتراض كرده‌اند ، مرحوم آقا حسين نجم آبادى از علما و فقهاى بزرگ و يكى از افراد كم نظير عالم اسلام در عصر حاضر كه در علوم رياضى و فلسفه و عرفان و ادب و خاصه در فقه و اصول ، وسعت اطلاعى شگفت و غور و دقتى بيرون از حد داشت بوقتى كه من در محضر او قواعد علامه‌ى حلى بدرس مىخواندم ، مىفرمود كه ابن عربى در فصوص الحكم هفده بار مخالف قرآن سخن گفته است با آن كه در آغاز آن ، ادعا مىكند كه فصوص را از حضرت رسول اكرم ( ص ) تلقى كرده است و او ايمان فرعون را برده و دوازده سال تمام نزد آقا محمد قمشه‌اى ( متوفى 1306 قمرى ) به تحصيل حكمت و عرفان پرداخته بود . من مدت دو سال از محضرش استفاده كردم ، وفاتش ( 1347 قمرى ) اما نظر مولانا با ابن عربى تفاوت دارد براى آن كه او نظر بواقع و حقيقت امر ، موسى و فرعون را در تصرف قدرت و مسخر مشيت ازلى مىشناسد و از اين رو ميان آن دو ، فرقى نمىگذارد و مقصود او « ايمان تكوينى » است يعنى انقياد امر و فرمان نه ايمان ايجابى يعنى گروش به پيمبرى يا شريعتى . بخاطر بياوريد كه اسلام را بمعنى انقياد مىگيرند . توجيه ديگر آنست كه هر يك از موسى و فرعون ، مظهر اسمى از اسماء الهى بودند ، اين ، مظهر اسم « هادى » و آن ، مرآت اسم « مضل » بود ، مرجع همه اسماء متضاد از جلالى و جمالى ، ذات حق است بدين جهت هر كسى در حكم اسمى است كه جنبه مظهريت آن را دارد و مرجع آن اسم هم ذات الهى است پس باز گشت همه بخداست و اختلافى كه فرض مىشود بحسب ظاهر است .
روز موسى پيش حق نالان شده * نيم شب فرعون گريان آمده
كاين چه غل است اى خدا بر گردنم * ور نه غل باشد كه گويد من منم
ز آن كه موسى را منور كرده‌اى * مر مرا ز آن هم مكدر كرده‌اى
شرح مثنوى شريف ( فارسى ) — صفحة 1041 | بديع الزمان فروزانفر