كفر از اضلال ازل سر چشمه مىگيرد و ايمان از صفت هدايت مىخيزد ، اين ظهور اسم « مضل » و آن ديگر پيدايش نام « هادى » است ، هر يك از اسماء الهى تقاضاى تجلى و ظهور مىكنند و بدين معنى عاشق حق تعالى هستند ، همچنين هيچ چيزى يا معنى و صفتى خلعت هستى نمىپوشد مگر آن كه منشا آن يكى از اسماء و صفات الهى باشد ، آن صفت يا اسم در اصطلاح صوفيه « رب » و پروردگار آن ذات و معنى است كه تربيت و استكمال او در سايهى عنايت آن صفت يا اسم صورت مىگيرد و كمال بدان وسيله از ذات احدى بر او فائض مىشود ، بدين تعبير نيز كفر و ايمان از عاشقان كبرياى حق هستند .
نظير آن گفتهى حكيم غزنوى است :
كفر و دين هر دو در رهت پويان * وحده لا شريك له گويان
حديقهى سنايى ، ص 60 نظير ديگر :
كفر و ايمان تو و غير تو در فرمان اوست * سر مكش از وى كه چشمش غارت ايمان كند
ديوان ، ب 7660 مصراع دوم در صورت تمثيل همين مضمون را افاده مىكند . نيز ، جع ، ذيل : ب ( 1997 ) .
[ در بيان آن كه موسى و فرعون هر دو مسخر مشيتاند ]
موسى و فرعون معنى را رهى * ظاهر آن ره دارد و اين بىرهى
رهى : چاكر ، بنده و غلام .
ره داشتن : به راه راست بودن ، هدايت يافتن ، اهتداء .
بىرهى : گمراهى ، ضلالت .
معنى ، حقيقت مطلق و در تعبيرات مولانا خداست چنان كه در شرح مثنوى شريف ، ج 2 ، ذيل : ب ( 1134 ) باز گفتهايم ، اكنون گوييم كه تشخيص