الثالثة و الخمسون ، و حجازى هى الدائرة الرابعة و الخمسون ، رسالهى موسيقى از ابو المفاخر ارموى كه بضميمهى رساله عبد القادر كه در سنهى 693 در مدرسهى مستنصريهى بغداد كتابت شده ، محفوظ است در كتابخانهى ملى بشمارهى ( 545 ) موقت .
زير افكند خرد : « زير افكند ، بر دو قسم است يكى خرد و ديگرى بزرگ ، و ترى او ، كنايه از لطافت و ملايمت اوست و چون ضربات موسيقى چهار قسم است : زير و بم و اقرب به زير و اقرب به بم و هر يك بطبيعتى از طبايع منسوب داشتهاند و زير افكند خرد به طبيعت رطوبت منسوبست و تاثير او ، ترطيب طبايع يابسه است لهذا ترى زير افكند فرموده » . كشف اسرار معنوى در شرح ابيات مثنوى ، نسخهى عكسى ، متعلق به نگارنده . زير افكند بزرگ ، مقابل اوست . شرح خواجه ايوب ، نسخهى عكسى ، متعلق به نگارنده .
بيست و چهار : شعب بيست و چهارگانهى موسيقى ، بنا بر آن كه هر مقام دو شعبه دارد يكى از پستى آن مقام خيزد و ديگرى از بلندى آن مقام ، چنان كه گذشت ، مقام دوازده است و عدد شعب بيست و چهار مىشود مطابق ساعات شبانه روز ، « شعب مشهور نزد ارباب عمل نه است » نفائس الفنون ، ج 2 ، ص 87 . اينك اسامى شعب بنظم :
دگر بشنو ز من اى مرد هشيار * دو شعبه هر مقامى راست ناچار
مقام راست گنج رنج كاهست * مبرقع لازمش با پنج گاهست
حسينى كز مقامات است برتر * دو گاه آمد قرينش با محير
( ظ : محبر )
عراق عشرت افزا هست مطلوب * گهى روى عراق و گاه مغلوب
( ظ : مقلوب )
از اصفاهان كسى كو گردد آگاه * به نيريز و نيشابورك برد راه