تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1669

مساهمون:

ص١٦٦٩

رعوى

(
ra'v
) م . ع . رعا رعوا و رعوة و رعوة و رعوى . مر . رعو و رعوة و رعوة .

رعوى

(
ra'v
) و (
ro'v
) ا . ع . پرداخت از جهل و بدى و باز ايستادن از آن . و حفاظت و نگاهدارى .

رعى

(
ra'y
) م . ع . رعى رعيا و رعاية . مر . رعاية .

رعى

(
re'y
) ا . ع . علف و گياه . ج : ارعاء .

رعى

(
ra'iyy
) ص . ع . چريده . و رهنموده . و نگاهداشته و محفوظ .

رعيا

(
ro'y
) ا . ع . نگاهداشت و حفاظت . و پرداخت از جهل و بدى و باز ايستادن از آن .

رعى الحمام

(
ra'yol - ham me
) ا . ع . سنبل الطبب .

رعيان

(
ro'y n
) ع . ج . راعى .

رعيب

(
raib
) ص . ع . ترسنده . و ترسانيده . و فربه كه چربش چكد از وى . و سنام رعيب : كوهان فربه .

رعية

(
re'yat
) ا . ع . زمينى كه در آن سنگهاى بلند و برآمده باشند و مانع گردند شيار كردن آن زمين را . و چرا . و نوع و هيئت چريدن . و حفاظت و نگاهدارى .

رعية

(
raiyyat
) ا . ع . عامهء مردم . و ستور چرنده و بچرا گذاشته از هر كه باشد . ج : رعايا . و هر چيز كه حفظ و رعايت آن لازم بود . يق : الناس رعية .

رعيت

(
raiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عامهء مردم زيردست و فرمانبردار كه با درم نيز گويند . و تابع . و دهقان . و مردم فرومايه . و عموم كشاورز و زارع و صنعتگر . و ساكن دهات . و اجاره‌دار و زمين‌دار و ساكن هر ولايت و كشورى . و سلطان رعيت پرور : پادشاهى كه عموم مردمان مملكت خود را تربيت مىكند .

رعيت‌دار

(
raiyyat - d r
) ص . پ . پادشاه و حاكم .

رعيت دارى

(
raiyyat - d ri
) ا . پ . حكومت و ضبط و ربط و تدبير در حكومت . و رعيت دارى كردن : سياست كردن و حراست كردن زيردستان را .

رعيت نواز

(
raiyyat - nav z
) ص . پ . نوازنده و مهربانى كنندهء به رعاياى خود .

رعيت وارى

(
raiyyat - v ri
) ا . پ . قانون كشتكارى و زراعت شخصى .

رعيتى

(
raiyyati
) ا . پ . فرمان بردارى و اطاعت . و اجاره‌دارى . و كشتكارى و فلاحت و زراعت . و زمين اجاره داده شدهء كشت شده .

رعيداء

(
roayda '
) ا . ع . آنچه وقت پاك كردن گندم از آن برآيد و آن را دور كنند .

رعيس

(
rais
) ا . ع . شترى كه دست آن را بپاى وى بسته باشند . و شترى كه در رفتن مضطرب و جنبان بود .

رعيظ

(
raiz
) ا . ع . تيرى كه پيكانش شكسته باشد .

رعيف

(
raif
) ا . ع . ابرى كه پيشاپيش ابر ديگر رود .

رعيق

(
raiq
) م . ع . شنيدن آواز شكم ستور وقت دويدن . و شنيدن آواز نرهء ستور چون در غلاف خود بجنبد ( و الفعل من فتح ) .

رعيل

(
rail
) ا . ع . گلهء اسبان اندك .

رعين

(
rain
) ا . ع . گلهء اسبان اندك .

رعين

(
roayn
) ا . ع . قلعه‌اى در يمن . و ذو رعين : يكى از پادشاهان حمير .

رغ

(
raq
) ا . پ . بلغت اوستا شهرى را گويند كه مولد اشو زردشت است .

رغ

(
roq
) ا . پ . آروغ .

رغاء

(
roq '
) ا . ع . بانگ شتر و مانند آن . المثل : كفى برغائها مناديا اى ان رغاء بعيره يقوم مقام ندائه فى التعرض للضيافة . و بحرة الرغاء : موضعى در طائف و آن حضرت صلى اللّه عليه و آله مسجدى در آن بنا فرمود و الى اليوم عامريزار .

رغاء

(
roq '
) م . ع . رغا اللبن رغاء ( از باب نصر ) : كفك برآورد آن شير . و رغا الصبى : سخت گريست كودك . و رغا البعير : بانگ كرد آن شتر . و رغا الضبع و النعام كذلك .

رغاء

(
raqq '
) ا . ع . يك قسم مرغى .

رغاب

(
raq b
) ص . ع . ارض رغاب : زمينى كه آب در آن روان نشود مگر بباران بسيار . و زمين نرم فراخ ريگناك .

رغاب

(
req b
) ع . ج . رغيب .

رغابى

(
roq b
) ا . ع . فزونى جگر و بزرگ شدن آن .

رغاث

(
roq s
) ص . ع . ارض رغاث : زمينى كه در آن آب روان نگردد مگر بباران بسيار .

رغادة

(
raq dat
) م . رغد رغدا و رغدا و رغادة . مر . رغد و رغد .

رغال

(
raq le
) ا . ع . داه و كنيز .

رغال

(
req l
) ا . ع . ابو رغال : نام دليلى مر ابرهة صاحب فيل را وقتى كه متوجه مكه بود .

رغام

(
req m
) ا . ع . خاك و خاك نرم . و ريگ آميختهء به خاك .

رغام

(
roq m
) ا . ع . آب بينى .

رغامة

(
roq mat
) ص . ع . هر چيز خواسته و مطلوب .

رغامى

(
roq m
) ا . ع . فزونى جگر . و شعب قصبة الريه . و بينى . و گياهى .

رغاوة

(
req vat
) و (
roq vat
) ا . ع . سرشير و كفك شير .