تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 1667

مساهمون:

ص١٦٦٧
و نام فرشته‌اى كه زجر مىكند او را . و بادى زير آسمان . ج : رعود . و ذات الرعد : جنگ . يق : جاء بذات الرعد و الصليل اى الحرب و القتال . و نيز رعد : بلا و سختى .

رعد

(
ra'd
) م . ع . رعدت السماء رعدا و رعودا ( از باب فتح و نصر ) : بانگ كرد آسمان و غريد . و رعد زيد و برق : ترسانيد زيد . و رعدت المراة : آراست آن زن خود را و زينت كرد .

رعد

(
ra'd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تندرو كتور و آواز ابر كه بخنود نيز گويند . و رعد و برق : تندر و درخش كه بخنونه نيز گويند . و غريدن رعد : بخنويدن .

رعد انداز

(
ra'd - and z
) ا . پ . توپ . و توپچى . و شمخال و زنبورك و خمپاره .

رعدة

(
ra'dat
) و (
re'dat
) ا . ع . لرزه .

رعدوار

(
ra'd - v r
) ص . پ . مانند رعد و تندر .

رعديد

(
re'did
) ا . ع . جبان و ترسان . و زن لرزان گوشت . و پالوده . ج : رعاديد .

رعديدة

(
re'didat
) ا . ع . بد دل و ترسان و جبان .

رعراع

(
ra'r '
) ا . ع . كودك باليدهء نيكو و راست قامت و نيكو جوانى . ج : رعارع . و مرد بد دل . و نى دراز .

رعرع

(
ra'ra '
) و (
ro'ro '
) ا . ع . كودك باليده و راست قامت و نيكو جوانى . ج : رعارع .

رعرعة

(
ra'raat
) م . ع . جنبيدن آب صاف بر روى زمين . و بر باليدن كودك . و باليده گردانيدن كودك را . و رعرعه الله : بروياند و باليده گرداند او را خداى . و رعرع الفارس دابته : سوار شد آن سوار بر ستور خود تا رياضت دهد او را .

رعز

(
ra'z
) م . ع . رعز الجارية رعزا ( از باب فتح ) : گائيد آن دخترك را .

رعس

(
ra's
) و

رعسان

(
raas n
) م . ع . رعس رعسا ( از باب فتح ) : مرتعش شد و لرزيد . و رعس فلان : آهسته رفت فلان از ماندگى و ضعف . و رعست الناقة : با نشاط شد آن ماده شتر . و رعس الرجل رعسانا : جنبيد سر آن مرد از پيرى و كلانسالى .

رعسان

(
raas n
) ا . ع . جنبش سر از كلانسالى و پيرى .

رعش

(
ra'c
) و (
raac
) م . ع . رعش رعشا و رعشا ( از باب فتح و سمع ) : لرزه گرفت او را و لرزيد .

رعش

(
raec
) ص . ع . مرد بد دل و ترسنده . و شتاب و چالاك در جنگ و در نيكى و احسان ( از اضداد است ) .

رعشاء

(
ra'c '
) ا . ع . شتر مرغ شتاب رو . و ماده شتر جنبان در شتاب رفتن . و شهرى در شام . و نام اسبى .

رعشة

(
ra'cat
) و (
raacat
) ا . ع . لرزه . و نوع لرزيدن و هيئت آن .

رعشن

(
ra'can
) ا . ع . مرد باهتزاز رونده . و بد دل . و شتر و شتر مرغ شتاب باهتزاز رونده . و لقب پادشاهى از حمير . و نام اسبى .

رعشنة

(
ra'canat
) ا . ع . مؤنث رعشن . مر . رعشن .

رعشه

(
ra'ce
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جنبش و لرزشى كه در اندام آدمى از پيرى و كلانسالى و يا از بيمارى پديد آيد .

رعشه‌دار

(
ra'ce - d r
) ا و ص . پ . كسى كه در اندام وى لرزه باشد . و لرزان .

رعشه‌ناك

(
ra'ce - n k
) ص . پ . لرزان . و شبيه بلرزه .

رعشيش

(
re'cic
) ص . ع . مرد بددل . و شتاب در جنگ و در احسان ( از اضداد است ) .

رعص

(
ra's
) م . ع . افشاندن . و جنبانيدن و حركت دادن . و كشيدن ( و الفعل من فتح ) .

رعظ

(
ra'z
) م . ع . رعظه رعظا ( از باب فتح ) : سوراخ ساخت تير را كه در آن پيكان نهد و اصلاح آن كرد و شكست آن را ( از اضداد است ) .

رعظ

(
ro'z
) ا . ع . رعظ السهم : جاى در نشاندن پيكان در تير كه بالاى آن پى پيچند . ج : ارعاظ . قولهم : ان فلانا ليكسر عليك ارعاظ النبل در حق كسى گويند كه سخت خشم باشد يعنى فلان دندان مىسايد بر تو از خشم شبه مداخل الانياب و منابتها بمداخل النصال من النبال . و در مثل ديگر : ما قدرت على كذا حتى تعطفت على ارعاظ النبل يعنى بكوشش تمام و تحمل شدائد تام بر چنين امرى دست‌رس يافتم .

رعظ

(
raaz
) م . ع . رعظ السهم رعظا ( از باب سمع ) : شكست رعظ آن تير را .

رعظ

(
raez
) ص . ع . تيرى كه سوراخ آن را شكسته باشند جهة پيكان گذاشتن .

رعف

(
ra'f
) م . ع . رعف رعفا و رعافا . مر . رعاف . و رعف الفرس رعفا ( از باب فتح و نصر ) : پيشى نمود آن اسب و در گذشت . الحديث : سمع جارية تضرب بالدف فقال لها ارعفى اى تقدمى . و رعف به الباب : در آمد . و نيز رعف : خون آلود كردن سنگريزه سم ستور را .

رعف

(
raaf
) م . ع . رعف الدم رعفا ( از باب سمع ) : روان گرديد خون .

رعل

(
ra'l
) ا . ع . بينى كوه . و جامه‌هاى مرد . و فلان يجر رعله اى ثيابه . و آنچه از گوش گوسپند و ماده شتر بريده آونگان گذارند . و نيز رعل : نام موضعى .

رعل

(
ra'l
) م . ع . رعله رعلا ( از باب